22 Nisan 2017 Cumartesi

Böbrek Hastaları İçin Yemekler


Böbrekler vücutta oluşan metabolik atıkların atılmasından sorumlu karın boşluğunun alt kısmında ve omuriliğin iki yanında bulanan nefronlardan oluşan organdır. Böbreğe gelen kan nefronlardan geçer ve vücudun son süzülme yeridir. Nefronlar emilim sonrasında kanda kalmış fakat vücut için önemli olan besinlerin geri emilimini gerçekleştirir. Tüketilen besinler metabolizmada işlem gördükten sonra atık maddeler böbreklerden atılır. Böbreklerinde herhangi bir rahatsızlığı olan hastaların ve özellikle diyaliz tedavisi gören hastaların mutlaka böbrek sağlığı için beslenmelerine dikkat etmelidirler.Ayrıca beslenmeleri kısıtlıdır ve besinlerden maksimum fayda sağlamalıdır. Bu nedenle böbrek hastalarında besinlerin pişirilme yöntemleri dahi çok önemlidir. Aşağıda böbrek hastaları için beslenme açısından bazı püf noktalar bulunmaktadır. Fakat unutulmaması gerekir ki çok çeşitli böbrek hastalıkları vardır-böbrek taşı, akut böbrek yetmezliği,kronik böbrek yetmezliği,akut glomerulo nefrit,nefrotik sendrom- ve beslenme planı yaparken mutlaka doktora danışılmalıdır.




Böbrek Hastaları Ne Yemeli Ne Yememelidir


Böbrek hastaları özellikle ülkemizde çokça tüketilen ekmek yerine kendi ev yapımı ekmeklerini hazırlamalrı gerekmektedir. Bu böbrek hastaları için oldukça sağlıklı bir beslenme planı başlangıcı olacaktır.

Böbrek Hastaları için Ekmek Yapımı için Gereken Malzemeler


* 1 paket kuru, toz maya
* 2 çay kaşığı şeker
* 1 1/4 bardak ılık (sıcak olmamalıdır)
* 3 bardak beyaz un
* 1 çay kaşığı tuz
* 2 yemek kaşığı zeytin yağı
* 1 çay kaşığı hindistan cevizi yağı

Böbrek Hastaları için Ekmek Yapılışı


Maya ve şekeri ılık suda eritin. Maya hafif köpürünceye kadar birkaç dakika bekletin. Yağı ekleyin, iyice karıştırın. Mutfak robotunda un ve tuzu karıştırın. Sıvı maya karışımını ekleyin ve düzgün, yuvarlak bir top oluşana kadar robotu çalıştırın. 10 - 15 saniye daha çalıştırın. (Veya hafifçe un serpilmiş bir hamur tahtası ya da mutfak tezgahının üzende on dakika bekletin.) eğer karışım çok ıslaksa biraz un ekleyebilirsiniz.

Ellerinizi ıslatıp hamuru düzgün bir top şekline getirin ve hamurun iki katı büyümesine izin verecek büyüklükte seramik ya da cam bir kasenin içine yerleştirin. 1 çay kaşığı zeytin yağını üzerine dökün ve çevirerek her tarafının yağ ile kaplanmasını sağlayın.

Yağ burada kabuklanma ve kurumayı önleyecektir.Kasenin ağzını streç film ile sıkıca kapayın.
Hamur iki katı olana kadar 1 saat veya daha fazla dinlendirin. Parmağınızı bastırdığınız zaman oluşan delik kendiliğinden kapanmamalı. Hamurunuz bir çok tarifte kullanmaya hazırdır.


Bu basit ekmek tarifini yapmak oldukça kolay ve hızlı bir işlemdir. Birçok aşçı hamur yoğurmaktan büyük zevk alır ama mutfak robotu kullanmak bu işi gerçekten kolaylaştırır. Eğer zamanınız kısıtlıysa marketlerin dondurulmuş gıda reyonlarında satılan dondurulmuş ekmek hamurunu da kullanabilirsiniz. Pişmemiş, beyaz ekmek hamurunu seçmelisiniz.Ayrıca artan hamuru, son kullanma tarihine dikkat ederek derin dondurucuda saklayabilirsiniz. Unutmamalısınız ki, en iyi dondurucularda bile ekmek hamuru bir aydan fazla kalitesini koruyamaz.Hazır dondurulmuş ekmek hamuru çözüldükten sonra bir çok tarifte kullanıma uygundur. Ekmek hamurunun besin değerleri kullanılan tariflere göre çeşitlilik göstermektedir.

Böbrek Hastaları için Pita Ekmeği

Malzemeler temel ekmek için kullandığınız malzemeler ile aynıdır.

Pita Ekmeği Yapılışı


Önceden kabarmış hamuru bir dakika kadar daha yoğurun. Top şekline getirin. 8 eşit parçaya ayırın ve bu parçaları elinizle hafifçe un serpilmiş bir yüzeyde top şekline getirin. Hafif bir mutfak beziyle üstlerini örtüp, 45 dakika dinlenmeye bırakın.Fırını önceden 500 dereceye ısıtın. Hamur toplarını bir oklava yardımıyla, hafifçe unlanmış düzgün bir yüzey üzerinde 20 - 25 cm çapında yuvarlak olacak şekilde inceltin. Şeklini çok fazla dert etmeyin. Eğer tezgahınızın büyüklüğü sınırlıysa, 2 - 4 somunu açıp, gerisinin üzerini örtüp 45 dakika daha bekletebilirsiniz.

Sonra, açtığınız yuvarlaklardan birini alt üst edip fırın tepsisine yerleştirin. Gerginleştirmeye çalışarak, ellerinizle veya bir spatulayla yerleştirin. Her parça arasında 2 cm. bırakın. Fırının ortasında 5 - 7 dakika pişirin. Hamur bir kaç dakika içerisinde şişmelidir. Eğer pita çok soluk renkliyse, dikkatli bir şekilde ızgarada kısa süre tutup, kızartabilirsiniz.

Ekmekleri yumuşak tutmak için fırından çıkartır çıkartmaz, ağzı bağlanabilen plastik saklama torbalarına koyun. 15 dakika sonra hala inmemiş olan pitaları düzleştirin, torbadaki nemi uzaklaştırın ve ağzını geri kapatın. Pitaları 1 - 2 gün içerisinde tüketin. Derin dondurucuda bir kaç ay saklayabilirsiniz.


Pita ekmeği çoğu fırında satılan bir ekmek çeşitidir. Eğer sık kullanmayı düşünüyorsanız, satın almayı tercih edebilirsiniz ama en azından bir kere kendiniz yapmayı deneyin. Yuvarlak ekmeklerin fırında şişip büyüdüğünü görmek çok eğlencelidir.

Pita ekmeği çeşitli büyüklüklerde olabilir. Küçük 8 - 10 cm. çaplı olanlar iştah açıcılarla ve sandviç olarak harika gider. En sık kullanılanları yaklaşık 25 cm.lik olanlarıdır. Sandviç için kullanılıyorsa, genellikle pita ortadan ikiye kesilir ve iki yarım olarak kullanılır. Bazen 40 - 50 cm.lik kocaman pitalar görebilirsiniz.Ayrıca eğer diyet ekmeği olarak kullanmak istiyorsanız kepekli ve tam tahıllı pita ekmekleri de mevcuttur, ama böbrek hastaları için beyaz undan yapılanı daha uygundur. (bu kitaptaki değerler beyaz undan yapılmış pita için geçerlidir.)

Pitayı ince, kaplanmamış bir fırın tepsisinde pişirin. Eğer ekmek kabarmazsa tepsiyi kaldırın ve folyo ya da fırının metal raflarının üzerinde pişirin. Ekmeği fırından çıkartırken dikkat edin. Kabarık kısımların içi tamamen buharla doludur. Bir somon içerisinde bulunan besin değerleri aşağıdaki gibidir ve evde yapacağınız ekmek tarfileri ile bu değerler ile oynamak mümkündür. Somon değerleri;

* Protein 5 gram
* Potasyum 64 mg.
* Sodyum 292 mg.
* Karbonhidrat 37 gram
* Kalori 213
* Fosfor 54 mg.
* Kalsiyum 52 mg.
* Yağ 5 gra

Böbrek Hastaları için Pilav Yapımı

Malzemeler:

1 yemek kaşığı tuzsuz tereyağ veya sıvı yağ
2 bardak su
1 bardak uzun taneli beyaz (veya basmati) pirinç
Tatlandırmak için karabiber
1/4 çay kaşığı sarımsak tozu
1/4 çay kaşığı soğan tozu

Böbrek Hastaları için Pilavın Yapılışı


Süzgeç yardımıyla, pirinçleri sıcak suyla yıkayın. Kalın tabanlı bir tencerede tereyağı veya sıvı yağı eritin. Pirinci ekleyin ve orta kuvvetli ateşte bütün pirinçler yağla kaplanana kadar birkaç dakika karıştırın. Soğan, sarımsak tozunu ekleyin. Pirinçlerin 1 cm. üzerine gelecek kadar su ekleyin. Kaynayana kadar kaynatmaya devam edin. Kapağını sıkıca kapatın, altını kısın ve yaklaşık 30 dakika pişirin. Pirinçler farklı farklıdır ve bazıları geç pişebilir eğer pirinçler pişmemişse üzerine biraz daha su ekleyip kaynatabilirsiniz lapa olmamasına dikkat etmelisiniz.

Pirinç böbrek hastaları için harika bir tercihtir. Patates ve pirinç arasındaki potasyum farklı vardır;
* Pirinç, beyaz, pişirilmiş 1/2 bardak 29 mg Potasyum
* Pirinç, kahverengi, pişirilmiş 1/2 bardak 69 mg Potasyum
* Patates, haşlanmış 1/2 bardak 256 mg Potasyum
* Patates, büyük, fırında, kabuksuz 610 mg Potasyum
* Patates, büyük, fırında, kabuklu 844 mg Potasyum

Beyaz pirinç kullanmanız, besin değerlerini kabul edilebilir sınırlarda tutmanızı kolaylaştırır. Biz beyaz pirinç kullanmanızı tavsiye ederiz. Ayrıca beyaz pirinç esmer pirincin yarısı kadar fosfor içerir. Şark usulü pilav yapmanın sırrı pirinçleri yağ ve tere yağda hafifçe kavurmaktır. Pirinçlerin yağla kaplanması tane tane olmalarını sağlar. Uzun taneli ve basmati tipi pirinç kullanın.

Pilav dondurulmamaya uygundur. Dondurucudan çıkartıp direk mikrodalga fırında ısıtabileceğiniz gibi, kaynar su üzerine yerleştirdiğiniz bir kap ya da buharlı pişiricide bir kaç dakikada ısınır. (Buharda ısıtmak pilavı yeni pişmiş gibi gösterir.)

Bir Porsiyonun Pirincin Besin Değerleri


* Protein 0 gram
* Potasyum 21 mg.
* Sodyum 19 mg.
* Karbonhidrat 15 gram
* Kalori 75
* Fosfor 6 mg.
* Kalsiyum 6 mg.
* Yağ 2 gram

Pirinç Pilavı ve Bazı Lezzetli Çeşitler

1. Çeşit

* Tereyağ ya da sıvı erittikten ve pirinçleri kavurduktan sonra aşağıdaki baharatlardan herhangi birini ekleyebilirsiniz (eğer isterseniz soğan ve sarımsak tozunu da kullanabilirsiniz).
* 1 çay kaşığı köri veya
* 1 çay kaşığı yenibahar veya
* Biraz safran
* Pirinç pilavı tarifindeki gibi devam edin.

2. Çeşit

Tereyağ ya da sıvı yağı erittikten sonra aşağıdaki küçük küçük doğranmış sebzelerden herhangi ikisini ekleyin ve hafifçe kavurun.
* 1/4 bardak tatlı biber
* 1/4 bardak havuç
* 1/3 bardak soğan
* 1/4 bardak kereviz
* 1/2 bardak pırasa
* 1/4 bardak maydanoz

Bir Porsiyonun Sebzeli Pirinçte Besin Değeri
-2 Sebze ile
* Protein 0 gram
* Potasyum 47 mg.
* Sodyum 26 mg.
* Karbonhidrat 16 gram
* Kalori 82
* Fosfor 10 mg.
* Kalsiyum 12 mg.
* Yağ 2 gram

3. Çeşit

Tereyağ ya da sıvı yağı erittikten sonra biraz şehriye ekleyin ve altın sarısı oluncaya kadar hafifçe kavurun. Pirinci ekleyin ve pirinç pilavı tarifindeki gibi devam edin.

Bir Porsiyonun Besin Değeri
* Protein 1 gram
* Potasyum 27 mg.
* Sodyum 20 mg.
* Karbonhidrat 17 gram
* Kalori 89
* Fosfor 11 mg.
* Kalsiyum 7 mg.
* Yağ 2 gram

Böbrek rahatsızlığı olan insanlar için bazı yemek önerileri bunlar olmakla beraber protein, lifli gıdalar bolca tüketilmeli. Özellikle sofralardan mevsim salatası eksik edilmemelidir.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder