22 Nisan 2017 Cumartesi

Doğum Sonrası Emzirmek ve Sorunları


Emzirme Sorunları




Meme dokusu,yağ ve bağ dokusu ile desteklenen memenin süt yapımını sağlayan kesecik ve kanallardan meydana gelir. Kesecikler ve kanalcıklar üzüm salkımı şeklinde kümeler halindedir ve sonra kanalcıklar geniş süt kanalarına aktarlırlar .Bu geniş süt kanalları her bir ana bölgenin (lob) süt salgısını toplar. Her bir memede bu loblardan 15-20 adet vardır ve bunların kanalları genişleyerek meme başına ulaşır ve dışarı yol alırlar.



Sütün Oluşumu

Bu süt yapıcı sistemin genişlemesi pek çok hormonal etkene bağlı olarak iki aşamada gerçekleşir. Ergenlik ve gebelik döneminde gerçekleşen bu aşamalarda özellikle gebelik sırasında östrojen, progesteron ve prolaktin hormonlarının aşırı miktarda artmalarına bağlı olarak memenin süt yapan (glandüler ) dokusu artmaya başlar, kanallar uzar dallanır ve süt yapan kesecikler genişler. Buradaki epiteller yağ damlacıklarıyla yüklenir ve işte bu ilk oluşan süte yağdan zengin olduğu için kolostrum denir. Süt salgılanması progesteron etkisi ile baskı altına alınır. Doğumla birlikte hızla östrogen ve progesteronun ortadan kaybolması ile süt salgısı başlar. Sütün memeden fışkırması emme olayının negatif basıncına bağlı değildir. Arka hipofizden salınan oksitosin hormonununu kan yolu ile keseciklere ve kanallara ulaşarak miyoepitel hücrelerinin kasılmasını sağlar. Bu etki sütün ana kanallardan meme başındaki açıklıklara doğru fışkırmasına neden olur. Bu hormon aynı zamanda lohusalarda rahmin kasılıp küçülmesini de sağlar. Sütün devamı için prolaktin, sütün sağılması içinse oksitosin hormonu salgılanması elzemdir.

Laktasyonun (Emzirmenin) Sonlanması


Emzirmeyi bıraktığınızda laktasyon kesilir. Oksitosin hormonunun meme uyarılmasına son verilmesi nedeni ile salgılanmaması, iç basıncın artışı ile alveollerdeki süt salgılanması sona erer. Süt yapımının durması ve sonrasında emmenin bitmesi ile prolaktin salgılanması da azalır. Böylece genellikle emzirme eyleminin durdurulması süt yapımını da durdurur.

Emzirmenin Başlaması Ve Devamının Sağlanması için



  • Bebek doğumdan hemen sonra çıplak olarak anneye verilmeli ve emzirmeye başlanmalı,
  • Doğumdan sonra sık sık bebek istedikçe emzirilmeli,
  • Emzirme sırasında bebeğe fazla giysi giydirilmemeli,
  • Anneye uygun pozisyon anlatılmalı ve bebek mutlak meme başındaki koyu renkli kısmı tamamen ağzına almalı,
  • Ziyaretler hem anne hem de bebek için kısıtlanmalı, özellikle infenksiyon açısından bu durum önemli olup, bebeğin öpülmesi yasaklanmalı,
  • Bebeğe ilk 4-6 ay ek besin verilmemeli (çocuk hekimi tarafından bebeğin kilo almadığı tespit edilirse uygun ek gıdalar başlanabilir),
  • Anne memesini rahatça verebilecek kıyafetler giymeli, beslenmesine dikkat etmeli, bebeğin odası sıcak olmamalı ve sık sık havalandırılmalıdır.


Emzirmeyi engelleyen ve süt yapımını azaltan nedenler



  • Doğumdan sonra anne ve bebeğin tıbbı sebeplerden ayrı kalması
  • Emzirmenin geç başlaması sıklık ve süresinin kısıtlanması
  • Süt gelmesi beklenirken bazı nedenlerden dolayı su ve mama verilmesi
  • Annenin psikolojik problemleri, sütünün gelmeyeceği korkusu
  • Uzamış doğum ve buna bağlı yorgunluk,annenin yetersiz beslenmesi
  • Annenin yeterince emzirme teknik ve problemleri konusunda bilgi sahibi olamaması
  • Bebeğin dudak-damak yarıkları, yutak, ağız, burun gibi doğumsal anomalileri, diğer sistemlerdeki ağır yapısal bozuklukları


Sütünüz yeterli değilse?


Anneler sıklıkla emzirmedikleri için sütlerinin yetmediği korkusuna kapılırlar.Aslında bunun bir rutin olduğunun ve her anne gibi bir sağlık problemi belirlenmediğinin farkında olması gerekir.


  •  Bebeğinizin günde kaç kez idrar yaptığını takip edin.Günde  6 kez ve daha fazla idrar yapıyorsa süt yeterlidir.
  •  Birkaç günlük aralarla tartın ,iki tartı arasında artış varsa süt yeterlidir. En ideali doğumdan 15 gün sonraki tartı da 200 gr lık bir fark sütün yeterli olduğunu gösterir. Şu unutulmamalı, doğumdan sonraki haftada, bebekler ağırlıklarının %10-15′ini fizyolojik nedenlerle kaybederler. Bebeğinizin hastaneden çıkış kilosu çok önemlidir.
  • Her memede en az 10-15 dakika emzirmeye devam edin.
  • Bebek emerken uyursa uyandırın.
  • Sadece anne sütü verin, 4-6 aylık olmadan ek gıdaya geçmeyin!
  • Bebeği emzirirken rahat bir yer seçin!
  • Her anne gibi sütünüzün yeterli olduğuna inanarak ,endişe duymadan ,sadece yukarıdaki önerilere göre emzirmekte ısrarcı olun!
  • Emzirmeye başlamadan önce ılık şekerli bir bardak su veya meyva suyu içebilirsiniz.
  • Dengeli ve yeterli beslenin


  1. Süt,yoğurt,peynir,et,yumurta
  2. Nohut, fasulye, mercimek
  3. Pekmez, şekerli bol sıvı
  4. Isırgan otu tavsiye edilir.



Bebek için en iyi besin anne sütüdür!


  • Gebelik sırasında anne adayı,emizirmenin çocuk sağlığı açısından önemi, yöntemleri hakkında bilgilendirilmeli ve emzirmesi gerekmektedir.Bazı anneler süt verdiğinde memelerinin sarkacağı korkusuyla süt vermekten çekinirler.Bu kesinlikle bilimsel bir yaklaşım değildir.
  • Anne sütü bebeği ishal, soğuk algınlığı,öksürük vs hastalıklardan korur.
  • Anne sütünün hazmı kolaydır.Ek bir çabaya gerek kalmaz.
  • Anne sütü alan bebeklerde kansızlık daha az görülür.Anne sütü içindeki demir bebek tarafından iyi emilir ve bebeği kansızlıktan korur.


Bebek Günlerini Annesiyle Aynı Odada Geçirsin


  • Doğum sonrası anne ile bebeğin aynı odada kalmalıdır.Böylece anne
  • bebeğini istediği süre ve sıklıkla emzirir,bakabilir ve kucaklayabilir.Yeterli süt üretimi düzenli emzirmeye bağlıdır.
  • Memelerden birisi tamamen boşalıncaya kadar bebek aynı memeyle emzirilmelidir.Bebek doymazsa diğerine geçilmelidir.
  •  Bir sonraki emzirmede son emzirilen memeden başlanır ve boşaldığında diğerine geçilir.
  • Memelerden birini daha az emzirilirse o memedeki süt azalacak ve bitme noktasına gelecektir.
  • Ziyaretler hem anne hem de bebek için kısıtlanmalıdır. Bu özellikle infeksiyon acısından önemli olup,bebeğin öpülmesi yasaklanmalıdır.




Doğru emzirme tekniği ile emzirmeye ait problemler önlenebilir.



  • Ellerinizi yıkayın! Böylece bebeğinin mikrop almasını ve hastalanmasını önlersiniz.
  •  Emzirmeden önce meme başını ve çevresini temiz su ile temizleyin!
  •  Karbonatlı veya sabunlu su kullanmayın! Bunlar meme başında çatlak yapabilir.
  •  Bebeğinizle rahat bir yere oturun!
  • Bebeğin yüzü ve bedeni size dönük olsun! Başını kolunuzun iç kısmına yerleştirin. Aynı kol ve elle bebeğini kalça ve bacaklarını kavrayın.
  •  Diğer elinizle göğsünüzü tutup iki parmak arasında meme başını sıkıştırarak bebeğin dudaklarına uzatın!
  •  Bebeğinizi tekniğine göre tuttuğunuzda, bebeğin çenesi ile göğsünüz arasında boşluk kalmamalıdır.



Süt verme sırasında problemler


Memelerin şişmesi


Yeterince emzirmeme ya da aşırı tatlı yeme ve sıvı alımı sonucu memelerde süt birikimi meydana gelir ve ağrılar olabilir. Memeler gergin üzerinde damarlar gözükür hale gelir ,kızarık ve sıcak olurlar. Bu durumda;

  1. İstirahat edin,
  2. Bebek istedikçe sık sık emzirin,
  3.  Bebek memeyi boşaltamazsa sütü elle yada pompa ile mutlak boşaltın,
  4.  Süt çok fazla ise atmayın! anne sütü oda sıcaklığında 8 saat buzdolabında 2 gün bozulmadan kalabilir.
  5. Meme çok sert ve ağrılı ise sıcak havlu ile kompres yapın. Sağdığınızda süt ile masaj yapıp sonra bebeğe verin, hala sert ise sıcak komprese devam edin ve mutlaka pompa ile boşaltın!


Meme başlarında yarık ve çatlaklar


Özellikle uzun emzirme sonucu meme uçlarında tahriş ve bu tahrişlere bağlı çatlaklar görülebilir. Çatlaklardan giren bakteriler meme iltihapları ve apseler oluşturabilir. Bunları önlemek için;

  • Bebeğinizi memeye uygun pozisyonda yerleştirin ve olabildiğince sık  emzirin!
  • Emzirme işlemi bittikten sonra bir damla süt ile meme başını ıslak tutun!
  • Tatlı ve sıvıyı azaltın!
  • Birkaç gün pompa ile sütü boşaltın!
  •  Bebeği meme başına yerleştirmiş olduğunuz silikon meme başı ile emzirin!
  •  Silikon uçla emziremezseniz,sütü sağıp temiz bir kaba koyarak bebeği kaşıkla besleyin!
  • Sütü sağmadan önce memenizi ıslak sıcak kompresle yumuşamasını sağlayın.




Bebek memeyi emmek istemiyorsa



  •  Bebekler için bu hastalık belirtisidir, gribal enfeksiyon nedeniyle burun delikleri tıkalı olabilir,ağzında pamukçuk oluşmuş olabilir.
  • Doğumdan sonra anne ve bebek ayrı kalmışsa bu sorunla karşılaşılabilir,anne işi nedeniyle bebeği sık emzirmemektedir
  • Anne sütünün yanı sıra bebeğe mama,şekerli su verilmiştir ve bebek bunlara alışıp anne sütünü istememektedir.


Bu durumda ;


  •  Bebeği doktor kontrolüne götürmekte fayda var.
  • Gribal bir enfensiyon düşünülmüşse doktorun verdiği serum fizyolojik ile düzenli olarak bebeğin burnunu temizleyin!
  •  Her emzirmeden önce burun deliklerini kaynatılmış ılık suyla ıslatılmış fitil haline getirilmiş pamuk ile temizleyebilirsiniz.
  • Bebeği normal olarak emzirinceye kadar, sütünüzü temiz bir kaba boşaltıp bebeğe kaşıkla içirin.
  • Sabırla emzirmeye çalışın.
  • Anne sütü dışında mama ve su tüketmesine izin vermeyin.
  • Her meme verişten sonra memenizi boşaltarak bebeğe hızla akmasını önleyin


Süt ateşi


Genellikle ilk günlerde, süt hücumunda olur, ateş düşürücü, ağrı kesici (parasetamol) almakta yarar var, memelere ılık pansuman, emzirmeden sonra fazla süt kalıyorsa pompa ile boşaltılmalıdır. Süt ateşi , 48 saat içinde geçmezse doktora görünmelisiniz.

Evlatlık Edinen Annelerde Emzirme


Evlatlık edinen annelerde meme başı 1-3 saatte bir uyarılmalı ve günde 3 kez 25 mg klorpromazin denilen ilaç kullanılmalıdır. Yöntemin oluşması için % 50 olasılık vardır ve 1-2 ay zorlamak gereklidir.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder