6 Nisan 2017 Perşembe

Hiperpotasemi Potasyum Dengesi


Potasyum Denge Bozuklukları



Potasyum intrasellüler bölümün majör katyonu olup sodyumun extrasellüler bölümdeki önemine paralel bir rol oynar. Potasyumun fizyolojik etkisi extrasellüler bölemdeki miktarıyle ilgilidir. Fakat intrasellüler bölümdeki potasyum da tek başına bazı etkilere sahiptir.


Hiperpotasemi Nedir


Potasyum musküler kontraksiyon, sinir uyarılarının iletisi, enzim etkileri ve hücre membran fonksiyonlrında rol oynar. Kalp adelesini uyarılabilme, ileti ve ritm aşikar olarak potasyumun extrasellüler konsantrasyonu ile ilgilidir. Normalden yüksek konsantrasyonlarda ileti ileri derecede deprasyona uğrar ve kalp diastolde durur. Çok düşük konsantrasyonlarda ise kalbin sistolik durması vuku bulur, (sistolik arrest) iskelet ve düz adele eksitabilitesi ve membranın potansiyeli sıkı olarak potasyum, kalsiyum, magnezyum, hidrojen ve sodyum konsantrasyonu ile alakalıdır. Normal kas ve sinir hücreleri için potasyum iyonun varlığı hayati önemi vardır. İskelet adelesinden potasyum kaybı halsizlik ve ardından felç  durumu görülen riskli bir durumdur.

Gostrointestinal düz adelelerden potasyum kaybı ise diyare ve’ distansiyona sebep olur. Kalp adelesindeki bu azalma taşikardi ve aritmilere yol açmaktadır.Potasyumun akut fazlalaşması önce plazmadaki miktarını arttırır. Daha sonrada hücre içinde artmaya başlar. Sellüler potasyumun plazmadakine oranı düşer. Buna bağlı hücre mernbranının depolarizasyonu azalarak adele halsizliği ve kalp aritmileri gibi patolojik durumlar ortaya çıkar. Bütün vücutta bulunan potasyumun %98′i hücre içinde, %2’si hücre dışındadır. Hücre içi potasyum hareketli ve değişebilir. (Exchangble) birkaraktere sahiptir. Normal bir diyetle günde 2-4 gr alınır. Aynı miktarda da itrah edilir. Vücuttan atımın büyük miktarı idrarla, geri kalanı feçesledir.

Potasyum reabsorbsiyonunun en büyük kısmı Proksimal, geri kalanı da nenle kulpu çıkan kısmı, distal ve kollektör kanallardan olmaktadır.

Potasyum sekresyonun etkili faktörler şekilde görülmektedir.Klinikte potasyumun plazma seviyesi potasyum dengesinin anlaşılması bakımından sık kullanılan ölçüdür. Fakat potasyumun %98′i intrasellüler olduğu için bu ölçüyü kullanırken çok dikkatli olunmalıdır. Potasyum itrahını arttıran faktörleri şöyle sıralıyabiliriz. Yüksek plazma Aldosteran ve mineralokortikoid hormon seviyeleri, yüksek potasyum alınmasına bağlı aldosteron uyarılması, nefrotik sendromda aldosteron artması (Spironolakton verilir. ) Uzun süre ağızdan yüksek potasyumlu diyet alanlar yüksek plazma seviyelerine tahammül edebildikleri halde akut potasyum infüzyonları ani ölümlere yol açabilmektedir. Ağızdan potasyum alınmasında idrarla itrah kabiliyeti gittikçe yükselmektedir. Hücreler potasyum artışının aldosteronu daha çok stimüle ettiği kabul edilmektedir. Sellüler (Hipertonik) dehidratasyonlarda hücre potasyumu artar. Fazla su alımı ve diürezinde hücresel patasyum biraz azalır. İntestinal sekresyonla plazmadan 2-5 defa daha fazla potasyum kaybı oluşabilmektedir.  Serum asit baz değişikliklerin hücresel potasyuma etkili olduğunu yukarıda belirtmiştik.

Acetazolamide karbonik anhidrazeyi inhibQ eden ve potasyum itrahını, arttıran bir ilaçtır. Thazitler de karbonik anhidrazeyi az miktarda inhibe ederler. Frosemid ve Etakrinik asit distal tubulüs sıvı miktarını çoğaltarak potasyumun idrarla fazla atımına yol açarlar. Üç diüretik ajan potasyum itrahını inhibe eder. Bunlar aynı zamanda zayıf miktarda su ve tuz reabsorbe ettiren ilaçlardır. Bunlardan Spironolacton ve  Antialdosteron etkisini göstermektedir.

Hiperpotasemi Nedenleri ve Ekg


Extrasellüler mesafede potasyum konsantrasyonu artması ile meydana  gelir. Serum potasyumu 5.4 mEg/lt, den fazladır. Oligüri, kronik üremi (oligüri şart değil); Addison hastalığı, hiperpituitarizm, konjestif kalp yetmezliği, aldosteron antagonistlerin kullanılması gibi sebeplerden kaynaklı hiperpotasemi yaparlar.

Klinik: Dikkatsizlik, mental bulanıklık, extremitelerde uyuşukluk ve sızlama, bradikardi, aritmi, kalp bloku, kardiak arrest gibi belirtileri v

Labaratuar: EKG’de yüksek siyri T (serum potasyumu 6. 5 mEg/lt, den fazladır.) ORS kompleksleri genişlemesi. PR uzaması (serum potasyum 7. 0 mEg/lt, den fazla) husule gelir.

Hiperpotasemi tedavisi:


Pseudohiperdotasemi:
Trombositoz
Lökositoz
Hemoliz
Kanın tüpde santrifüje edilmeden 1-2 fazla bekletilmesi
Turnike kullanılması (kan alırken kolun lastikle uzun süre boğulması)
Eli açıp kapama (potasyum adele hücrelerinden kana geçebilir.)
Hücreden potasyumun dışarı kaçması:
Akut asidozis
Intravasküler hemoliz
Succinilcholine kullanılması
Hiperosmolarite
Ailevi hiperpotasemik periodik paralizi
Potasyumun renal itrahının azalması:
Aldosteron yetmezliği (sürrenal yetmezliği)
Tubuler hücrelerin aldosterona cevap vermemesi (pseudo hipoaldosteronizm)
Potasyum koruyucu diüretikler kullanımı
Renal yetmezlik
Ağırdehidratasyon
Potasyumun vücuda girmesinin artması (Potasyumlu serumlar v, s)

Hipopotasemi Tedavisi


Hipopatasemi (potasyum eksikliği) tedavisi sırasıyla 3 amacı vardır: Potasyumun membrana etkisini antagonize etmek, potasyumu hücre içine sokmak ve potasyunum vücuttan atılmasını sağlamak. İlk ikisinin geçici önlemler olduğu unutulmamalıdır.



Hiç yorum yok:

Yorum Gönder