31 Ağustos 2017 Perşembe

Yanığa Ne İyi Gelir

Yanıklar günlük hayatın vazgeçilmezi, ülkemizde her yıl tahminen 1 milyondan fazla insanda yanık oluşuyor. Oluşan bu yanıkların büyük bölümü önemsiz yanıklar ve kendi kendine geçen birinci derece yanıklardan oluşuyor. Daha ciddi yanıklarda ise yaklaşık 50 bin ve üzeri insanın hastanelere gittiğini düşünürsek yaşanan kazaların ve yanığın çokluğunu anlayabiliriz. Bu yazımda size yanığa ne iyi gelir, evde yanık tedavisi, yanık acısı nasıl geçer, ne sürülür ve yanık izi kalmaması için yapılması gerekenleri aktaracağım.

yanığa ilk yardım
Yanığa İlk Müdahale


İster güneş yanığı gibi güneşten gelen uvb ışınlarından kaynaklı bir yanığa maruz kalın, isterse çay yanığı, su yanığı, süt yanığı, ütü yanığı, sigara yanığı, yağ yanığı gibi termal ısı kaynaklı bir yanığınız olsun, isterse çeşitli kimyasal asit, baz, tuzlardan dolayı bir yanık oluşsun. Bu yanıkların büyük bölümü için zaten hastaneye gitmezsiniz. Eğer yanığınız ileri derece bir yanıksa örneğin geniş alanda ikinci derece yanık veya üçüncü ve dördüncü derecelerde yanıklar, işte o zaman vakit kaybetmeden hastaneye gitmeniz ve tıbbi tedavi almanız şart. Eğer bir yanıkla siz veya yakınınızdaki bir insan karşılaşırsa yapmanız gereken ilk müdahaleler şunlardır.
  1. Yanığa neden olan madde ile teması kesmelisiniz. Eğer yanığa kimyasal bir madde neden olduysa bu maddeyi yıkamadan önce bir fırça, bez, vb. maddde ile yanık olan alandan silmeli ve uzaklaştırmalısınız. Çünkü bazı kimyasal maddeler suyla temas ederse daha büyük yanık oluşturabilir.
  2. Yanık olan alanı bol suyla yıkamalısınız. 
  3. İmkanlar el veriyorsa buz dolu bir poşet ile yanık olan alana buz kompresi yapmalısınız.
  4. Yanığın derecesine göre tıbbi yardım almalısınız. Yanık olan alanda sadece kızarma ve ağrı varsa su toplama yoksa ve yanık alan çok geniş değilse örneğin iki avuç içinden daha büyük değilse bu birinci derece bir yanıktır ve evde kendiliğinden geçecektir. 
  5. Yanık olan alan eklem, yüz, cinsel organ, el ayak vb. ise ve hafif su toplama varsa derhal doktora gitmelisiniz.
  6. Yanık olan alanda su toplama varsa, alan 50 kuruşluk madeni paradan büyükse, soğutma işleminden sonra başka bir şey yapmayın ve derhal doktora gidin.
  7. Yanık olan alanda deri ciddi hasar gördüyse, yanığa rağmen yanık alanda acı hissedilmiyorsa bu üçüncü derece yanıktır. Yarayı suyla yıkadıktan ve soğuttuktan sonra, derhal doktora gitmelisiniz. Bu aşamada ağrı kesiciler kullanmayın, yanığa krem vb. sürmeyin.
  8. Yanık alanda artık kaslar ve kemikler görülüyorsa, yanığı su ile yıkayıp soğuttuktan sonra hemen doktora gitmelisiniz. İleri yanıklarda ağrı kesici kullanmayın krem sürmeyin. Gerekli müdahaleyi hastahanede size yapacaklardır.
yanıkta ilk ne yapılmalı


Yanığa İyi Gelen Şeyler



Ama yanıklarınız hafifse bunun için evde kendiniz bakım yapabilirsiniz. Yanığa ilk müdahaleyi yaptıktan sonra, yani suyla yıkayıp soğuttuktan sonra yanık alanı gözlemleyip ciddi bir yanık olmadığını anladığınızda yanık bakımını evde kendiniz yapabilirsiniz.
yanığa ne iyi gelir

Yanıklar için genelde iki aşamalı bakım yapılır. Bu aşamalardan ilki yanığa ilk müdahale ile yanığın soğutulması, yanık acısı ve ağrısının kesilmesidir. Sonrasında yanığın iyileşmesi için gerekli bakımları yapabilirsiniz. Ama tekrar söylüyorum ciddi bir yanık değilse bakımı kendiniz yapın, ciddi yanıklarda derhal acil servise gidin, korkmayın acil servisler ücretsizdir.


Evde Yanık Tedavisi

yanığı evde geçirme

Yanık acısı eğer birinci derece bir yanıksa 24 saat içinde geçecektir. Ancak siz gene de çok acı çekmek istemiyorsanız eczacınıza danışarak ağrı kesici ilaç içebilir, anestol gibi lidokain içeren ağrı kesici krem sürebilirsiniz.

İlk bakımı yaptınız artık yanığı hızlı iyileştirmek için bakım yapmamız lazım bunun için yanığa birşeyler süreceğiz ama ne.

Yanığa Ne Sürülür

yanık merhemleri

Yanık hafif bir yanıksa genelde yara ve yanık kremleri en iyi çözümdür. Bir çok insan yanık alana silverdin sürmeye kalkar. Oysa silverdin, deride hasar varsa deri mikrop kapmasın diye sürülür, basit yanıklarda deride hasar olmadığı için silverdin sürmenize gerek yok. Yanık için yapmanız gereken şey yanığı hızlı iyileştirecek kremlerden yardım almaktır. Bu hızlı iyileştirici yanık kremleri şunlardır. Tabi bu kremleri eczacınıza danışarak kullanmalısınız.

  • Madecassol
  • Hametan
  • Fito
  • Bepanthene
  • Advantan (bu krem kortizonludur, yanığa ilk gün az miktarda sadece akşam ve ertesi gün sabah sürmeniz yeter)

Yanık İzi Kalmaması İçin Yapılması Gerekenler


yanık yarası nasıl korunmalı
Yanığa sabah akşam çok bastırmadan yukarıda adını saydığım kremleri çok az miktarda sürmelisiniz. Ayrıca yanık olan alanı duşta sabunla yıkamayın. Kese yapmayın, bölge hassas olduğu için mümkün mertebe soğuk veya ılık su ile duş alın. Yanık olan alanı güneş kremi sürerek, güneşten koruyun, güneş ışınları sonra leke bırakmasın. Bolca sıvı tüketin. Yanık olan deri kalksa bile asla siz soymayın, bırakın o kabuğunu kendi kendine atsın. 


Yanık Bitkisel Tedavisi


Yanık olduğunda insanlar günümüzde ne hikmetse şifayı ottan çerden çöpten aramaya bayılıyorlar. Şimdi bitkiler faydasız demiyorum, mesela yukarıdaki madecassol (centella asiatica - gotu kola), Hametan (hamamelis - cadı fındığı), Fito (titricum vulgare - buğday) özü içeriyor. Yani şifa gene bitkilerden geliyor, ama bu işin suyunu çıkaranlara çok itibar etmeyin, yani saçma sapan çok fazla bilgi geziyor, bir çoğu uydurma şeyler. Neyse biz gerçek ve sağlıklı bilgileri verelim de tercih gebe size kalsın.

Yanıkların tedavisi için eğer yanığınız ciddi değilse evde bakım yapın, yoksa hastaneye gidin uyarısını tekrar tekrar yapalım vebal üzerimize kalmasın. Yanığa iyi gelen bitkiler ve yanığa iyi gelen şeyler var tabi işte bunları, bitkisel yanık tedavisi için kullanılabilecek malzemeleri biraz listeleyelim.
yanığın tedavisi

  • Aloe Vera: Yanığın hızlı iyileşmesine yardım eder, özellikle güneş yanıklarında, aloe vera içeren serinletici güneş sonrası kremler kullanabilirsiniz.
  • Sarı Kantaron Yağı: Kantaron yağı da denilen bu madde yara ve yanıkların hızlı iyileşmesine yardım eder
  • E Vitamini: E vitamini yağın daha hızlı iyileşmesine ve deride iz bırakmamasına yardımcı olur.
  • B5 Vitamini: Yanığın hızlı iyileşmesini derinin nemli kalmasını sağlar.
  • Çinko Oksit: Sudocrem gibi kremlerde bulunur, yara, yanık, pişiklerin hızlı iyileşmesine yardımcı olur.
  • Allantoin: Yara ve yanıkların hızlı iyileşmesini sağlar, salyangoz özü olarak bilinse de yalandır, aslında kara kafes otunda bulunur.
  • Yumurta Akı: Yanıklara iyi gelir protein yapısı yanık üzerinde bir jel oluşturur. Hatta bu etkisi contratubex kremle aynıdır. Yani 90 lira verdiğiniz contratubex krem yerine hafif yanığa ilk gün yukardaki kremlerden sonra süreceğiniz yumurta akı yeter. Ha burada açık yara varsa yumurta akı sürmeyin yumurtada bir sürü bakteri ve virüs vardır yaraya bulaştırıp enfeksiyon kaptırmayın. Yani açık yara yoksa kremden sonra yumurta akı sürebilirsiniz.
  • Soğan Suyu: Yara ve yanıkların hızlı iyileşmesine yardımcı olur, yaralarda skar nedbe kalmadan iyileşmeyi sağlar.

  • Bal: Nemlendiricidir, yanığın nemli kalmasını sağlar ayrıca dış ortamla bağlantıyı keserek, yanığın mikrop kapmasını engeller.

  • Lavanta Yağı: Yanıklarda mikrop kapmayı engeller.

Gelelim bunlar haricindeki şeylere. Efendim yaraya diş macunu, limon, sirke, karbonat, yoğurt, patates, siyah çay poşeti, zerdeçal, böğürtlen, lahana, kuşburnu, salça, domates sür gibi akla hayale gelmeyecek şeylere. Bunları asla ve katta yanıklara sürmeyiniz. Bir faydası olmayacağı yanığa iyi gelmeyeceği gibi zararı bile dokunabilir.


Bir başka konu da yanık izleri ile alakalı. Bu internetteki cahil şifacı tayfası türlü ot, çer, çöp, adı yazarak yanık izlerinin geçtiğini iddia ediyorlar. Efendim yanık iyileştikten sonra genelde bir sene içinde izi kendiliğinden geçer. Ama eğer iz geçmezse, otla, çerle, çöple, çeşitli kremlerle falan yanık izi falan geçmez. Yanık izi derin bir iz olup profesyonel bakım gerekir. Konuyla alakalı olarak aşağıdaki yazı başlığını tıklayarak yazıma bakabilirsiniz. Ayrıca Sizin için uzun emekler vererek yazdığım yazıyı sosyal medyada paylaşırsanız sevinirim. Aklınıza takılan konuları aşağıdaki yorumlar bölümünden sorabilirsiniz.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder