25 Mart 2017 Cumartesi

Aids Danışmanlığı












AIDS Nedir? Nasıl Bir Hastalıktır?


AIDS bulaşıcı bir virüs hastalığıdır. Mikrobu HIV adı verilen virüstür.HIV girdiği vücudun, CD4T kan hücrelerine bulaşarak mikroplara karşı koyma yeteneğini sağlayan bağışıklık sistemini etkileyip yok eder. Direnci azalan vücutta, HIV’in etkisi yanında, çeşitli mikroplar (bakteri, mantar, virüs, prozoton) deri,solunum,sindirim ve merkez sinir sistemi gibi muhtelif doku ve organlara yerleşip hastalıklara neden olurlar. Ayrıca vücutta bazı kanserler oluşturabilir.

HIV bulaştıktan sonra, kişinin yaşam koşullarına ve vücut direncine göre, AIDS hastalığı belirtileri 3-12 yıl, hatta daha uzun süre sonra ortaya çıkar. AIDS’in tedavisi için yeni ilaçlar bulunmuş ve kullanılmaya başlanmıştır. Üç ilacın birlikte kullanımı ile başarılı sonuçlar alınmaktadır. Ancak ilaçlar çok
pahalıdır.

‘HIV pozitif’ denilen HIV taşıyıcısı kişiye virüsün tekrar tekrar bulaşması AIDS’in daha hızlı gelişmesine neden olabildiğinden, yeni bulaşmalar önlenmelidir. Taşıyıcılarda,düzenli bir yaşam,iyi beslenme,stresten uzak durma, devamlı tıbbi bakım, AIDS hastalığı belirtilerini yıllarca geciktirebilir.

AİDS Nasıl Bulaşır ve Belirtileri Nelerdir?


HIV Nasıl Bulaşır?


Kan, cinsel ilişki ve anneden bebeğe olmak üzere üç yolla bulaşır.

Kan ile bulaşabilir

AIDS hastasının ve taşıyıcısının kanında HIV bulunur. HIV’li kanla bulaşma çeşitli şekillerde olur;

*Kontrolsüz kan nakli ile bulaşma olur.

*Kullanılmış ve dezenfekte edilmemiş; şırınga, iğne, cerrahi aletler, diş hekimliği aletleri, dövme aletleri, akupunktur iğneleri, jilet,makas gibi tüm kesici ve delici aletler ile bulaşma olabilmektedir.

*HIV’li erkek ve kadının cinsel organlarındaki kanamalarının ve adet kanının penise, vajinaya ve ağıza teması ile de bulaşma olabilir.

*Damar içi uyuşturucu kullananların paylaştıkları iğne, enjektör ve uyuşturucu madde eritilen kaşıklar ile bulaşma olmaktadır.

*HIV’li organ,doku ve sperm nakli ile ile de bulaşma olasılığı vardır.

Cinsel Yollar ile Bulaşabilir

HIV kanda bulunduğu gibi erkeğin sperm sıvısında, kadının vajina salgısında da bulunur. Cinsel ilişki sırasında; Vajina,penis,anüs mukozasından veya ağızdaki zedelenmiş doku veya çatlaklardan vücuda girerek; erkekten kadına; kadından erkeğe; erkekten erkeğe veya kadından kadına bulaşabilir.

AIDS’ten başka cinsel ilişki ile bulaşan önemli hastalıklar bel soğukluğu (gonore), frengi (sifiliz) ve Viral hapatittir (bulaşıcı sarılık).

Anneden Bebeğe Bulaşabilir

HIV, hasta veya taşıyıcı anneden bebeğine gebelik,doğum veya emzirme sırasında bulaşabilir.

HIV pozitif kadının doğuracağı çocuğa HIV’in geçme oranı %30 kadardır. Sütle geçebilme oranı fazla olmamakla birlikte HIV taşıyan  annelere emzirme önerilmez. Gebelik ve HIV ile ilgili bilgiler için AIDS Danışma Merkezine başvurunuz.

HIV’in Bulaşmadığı Durumlar Nelerdir?


HIV günlük yaşamda,aynı odada bulunma,aynı okulda okuma, aynı havayı soluma ile bulaşmaz. HIV sağlam deriden geçemez.

*Tükürük, gözyaşı, ter, aksırık, öksürük, idrar, dışkı;

*El sıkma, deriye dokunmak, okşama, kucaklama, yanaktan ve elden öpme;

*Yiyecekler, içecekler, çatal, kaşık, bardak, tabak, telefon;

*Tuvalet, duş, musluk, yüzme havuzu, deniz, sauna, hamam;

*Sivrisinek ve diğer böceklerin sokması, kedi, köpek ve diğer hayvanlarla yaşamak HIV’in bulaşmasına neden olmazlar.

AIDS’ten Nasıl Korunalım?


Kontrolsüz Kan Naklline ve Virüslü Kan Bulaşmış Aletlerin Kullanılmasına İzin Vermeyin.

*Kan naklinde AIDS testi yapılmamış, kontrolsüz kan asla kullanılmamalıdır.

*Kullanılmış ve dezenfekte edilmemiş şırınga,iğne,cerrahi aletler, jilet, makas, diş hekimliği aletleri, akupuntur iğnelerini kesinlikle kullanmayın ve size kullanılmasına izin vermeyin. Böyle işlemlerde bir kez kullanılıp atılan araç-gereç kullanılmalı ya da kullanılan aletler kesinlikle dezenfekte ya da sterilize edilmelidir.

*Bedeniniz sizindir. Size uygulanacak işlemler sırasında aklınıza takılan soruları karşınızdakine sormaktan çekinmeyin.

*HIV pozitif kişi test sonucunu öğrendikten sonra kesinlikle kan vermemelidir.

*HIV’li sperm sıvısı,genital sıvı ve kan bulaşmış alet ve eşyanın yaralı dokuya teması ile de HIV’in bulaşabileceğini unutmayın. Yaralarınızı bantla kapayarak kendinizi koruyun.

Cinsel İlişki En Önemli Bulaşma Yoludur!

HIV her türlü cinsel ilişki ile bulaşır. Güvenli cinsel yaşam kurallarına uyularak cinsel yolla bulaşmadan korunulur. Cinsel ilişkide koruyucu kılıf (prezervatif, kondom, kaput) kullanın. Kurduğunuz ilişkinin tehlikeli olmayacağını düşünseniz bile prezervatif kullanımını ihmal etmeyin. Koruyucu kılıf en büyük dostunuzdur. Çoğumuz HIV’in fahişelerde,uyuşturucu kullananlarda,eşcinsellerde bulunduğunu ve kendimize HIV ‘in geçmeyeceğini sanırız. Bu en büyük hatamızdır.

Ancak AIDS belirli bir sosyal grubun hastalığı değildir. Hastalığın mikrobu olan HIV, yukarıda anlatılan bulaşma yollarından herhangi biri ile size bulaşabilir.

Cins,ırk,renk,din,yaş farkı gözetmeksizin herkese bulaşabilir. HIV, kontrolsüz kan verilmesi, yüzünden bulaşabilir ve kan hücrelerinizi hedefleyerek sizi kısa sürede yıpratabilir.

HIV ile kirlenmiş alet kullanılması gibi kişinin elinde olmayan nedenlerle ya da kişinin kendisinin ya da cinsel eşinin HIV pozitif kişilerle prezervatif kullanmadan ilişki kurması durumunda kişiye ve eşine bulaşabilir .HIV pozitif olan kendisini ve cinsel eşini korumak için her türlü cinsel ilişkisinde prezervatif kullanmalıdır. Ayrıca HIV virüsü özellikle dövme yapılırken kullanılan iğnelerden bulaşabilir. Ayrıca bu iğneler sayesinde başka hastalıklarda size bulaşabilir. Eğer dövme yaptırmaya karar verirsiniz dikkatli olmalısınız.

AIDS’ e Karşı Güvenli Cinsel Yaşam Nasıl Olmalıdır?


Cinsel yaşamını güvence altına almak isteyenler için seçenekler:

*HIV taşımayan kişi ile karşılıklı sadakate dayalı ilişki kurmak.

*Vajinal, anal, oral (kadın veya erkek) tüm cinsel ilişkilerde prezervatif kullanmak.

Cinsel Yaşamda Bilinmesi Yararlı Bilgiler


*Cinsel eş sayısının fazlalığının HIV bulaşma riskini arttıran bir unsur olduğu bilinmektedir.

*Kişide cinsel yolla bulaşan bel soğukluğu,frengi gibi bir hastalık varsa, cinsel ilişki ile hastalığın başkasına bulaşacağını ve HIV ‘in kendisine bulaşma olasılığının artacağını unutmamalıdır.

*Alkol ve uyuşturucular doğru ve sağlıklı düşünmeyi engelleyerek, cinsel ilişki sırasında olumsuz davranışlara neden olabilir.

*Başkasının iç çamaşırlarını kullanmakla AIDS bulaşmaz, fakat bel soğukluğu, mantar hastalıkları, uyuz böceği, kasık biti geçebilir.

Danışmanlık Hizmeti

HIV ‘in bulaşması, hastalıktan korunma, test yaptırma, AIDS hastalığı, hastaların bakım ve tedavisi ile ilgili bilgileri almak isteyenlere danışmanlık hizmeti verilir. Test yaptırmadan önce ve sonra danışmanlık hizmeti mutlaka alınmalıdır.

Laboratuvar Tanısı

HIV vücutta çeşitli hücrelere girerek çoğalır ve vücuda yerleşir. HIV enfeksiyonlu kişi yaşamının sonuna dek ‘’virüs taşıyıcısı’’ olarak kalır ve HIV taşıyan kişiye HIV pozitif denir. HIV’ karşı, vücutta 2-3 ay içinde antikorlar oluşur. Bu antikorlar kan serumunda anti-HIV testi (ELİSA) yapılarak saptanır. Antikor oluşmadan yapılacak testin bir değeri yoktur.

Çabuk tanı için bazı test kitleri hazırlanmıştır. Bu testler 10 dakika kadar kısa bir sürede sonuç verebilmektedir. Ancak pozitif sonuçların mutlaka test yapılan bir merkezde doğrulanması gerekir .Çabuk tanı testi yaptıracak olanlar testten önce ve testten sonra mutlaka danışmanlık hizmeti almalıdır. Danışmanlık hizmeti almadan testin yapılması yanlıştır. Danışmanlık hizmeti ilgili kuruluşlarda verilmektedir.

Test yaptırmak isteyen bilgi almalı ve kendi iradesi ile test yaptırmaya karar vermelidir.

Testin sonucunun pozitif olduğuna karar verilirse bu kişiye ‘ seropozitif denir. Test sonucu pozitif olan kişilere AIDS için doğrulama testi de mutlaka yapılmalıdır. Seropozitif kişi aynı Zamanda ‘ HIV pozitif’ tir. HIV pozitif kişi hastalık belirtileri 3-12 yıl sonra ortaya çıkıncaya kadar sağlıklı görünür, gerekli önlemleri almazsa hastalığı başkalarına bulaştırabilir.

AIDS Hastalığı Belirtileri


Vücut direnci zayıflayan hastada normalde zararsız olan , hafif geçen ya da ender rastlanan bazı hastalıklar belirir. Ayrıca lenf bezlerinde büyümeler, ağız, yemek borusunda rahatsızlıklar oluşur ve kendisini daha yorgun ve halsiz hisseder.

Ve deride tekrarlayan inatçı uçuk, pamukçuk,yara ve lekeler nedeni bilinmeyen uzun süreli ateş, gece terlemeleri, kilo kaybı, ishal, öksürük, cinsel organlarda uzun süre iyileşmeyen yaralar, tüberküloz, akciğer hastalıkları, zona gibi belirtiler ortaya çıkar. Ancak birkaç tanesinin bir arada bulunması durumunda AIDS düşünülmelidir. Kesin tanı için  anti-HIV testi yapılır.

Kaposi sarkomu , bazı lenfomalar , beyin, akciğer ve göz iltihapları da HIV enfeksiyonunu düşündüren önemli belirtilerdendir.

HIV’ in Dezenfeksiyonu


Spermdeki ve vajina salgısındaki HIV dış ortamda birkaç saatte, kuruduğunda yarım saatte ölür. HIV kurumuş kanda da kısa zamanda ölür. Yani HIV virüsü dış ortamda fazla yaşayamaz.

Hastanın yada seropozitif kan, sperm ve vajina salgısının bulaştığı eşyadaki hıv’ in öldürülmesi:

*Birkaç dakika kaynatarak yada 60 C de 30 dakika ısıtarak virüs öldürülür.

*Sulandırılmış çamaşır suyu temas ettiği HIV’i 30 dakika içinde öldürür. Sodyum hipoklorit, çamaşır  suyunda bulunan etkili maddedir, içinde klor vardır. Çamaşır suyu şişesinin üzerindeki tarifeye göre ( genellikle 10 kez ) sulandırılarak kullanılır. Sulandırılan çamaşır suyunda klor kokusu bulunmalıdır. Çamaşır suyu kullanılacağı zaman sulandırılmalıdır, sulandırılmadığı zaman etkisini kaybeder. Çamaşır suyu madensel eşyaya zarar verir.

Derinin HIV ‘ den Arındırılması


Su ve sabunla iyice yıkama ile bütün mikroplar gibi HIV de deriden uzaklaştırılır. Yıkandıktan sonra derinin alkol ile temizlenmesi uygun olur.

Yaralanma olduğunda yara yeri önce sabun ve su ile yıkanmalı, ardından tentürdiyot veya betadin gibi bir antiseptik ile temizlenmelidir.

Eğer Aids'liyseniz

En yakınlarınızın hatta sağlık personelinin sizlere gösterdiği olumsuz tutumu anlamaya çalışın, onlar bu konuda bilgisiz, ve siz onlara kendi ölüm korkularını hatırlatıyorsunuz ve sizi anlamaya çalışmak onlara çok acı geliyor olabilir. Unutmayın siz bu şartlarda kendinizle birlikte çevrenizi de eğitmek zorundasınız. Çevrenizdekiler hastalığı tanıdıkça siz daha rahat edeceksiniz.

Test Öncesi HIV Danışmanlığı


  1. Öncelikle pozitif sonucun ne anlama geldiğini  tartışıp, netleştirin (örneğin pozitif sonucun aids hastalığı anlamına gelmediği ancak virüsle karşılaşıldığını gösterdiği gibi)
  2. Negatif sonucun ne anlama geldiğini tartışın (virüsün tespiti için bir süre geçmesi gerektiği yakın zamandaki şüpheli ilişki için tekrar tetkik gerekebileceği)
  3. Korku ve kaygılarınızı tartışın (gerçekçi olmayan korkuların giderilmesi)
  4. Test yaptırmanın avantajlarını anlamaya çalışın
  5. Testin pozitif çıkması halinde gerekli önlemleri alın.
  6. Geçmişte yaşanmış ciddi stresleri hatırlayın ve kaldıramayacak gibiyseniz yardım arayın.
  7. Test sonuçlarının gizlilik durumunu tartışın, kimlerin sonuçları gördüğünü sorun.
  8. Eğer kurumu gizlilik sağlayamıyorsa, test sonuçlarını gizliliğini sağlayan ve gizli aids danışmanlığı veren kurumları bulun.
  9. Seropozitifliğin sosyal durumunu nasıl etkileyebileceğini tartışın (iş durumu sosyal güvencenin durumu gibi)
  10. Yüksek riskli davranışları ve bunların azaltılmasına yönelik önerileri öğrenmeye çalışın.

Test Sonrası Danışmanlık


Test sonuçlarının yorumlanması:

1-Yalnış anlamaları gidermeye çalışın (“negatif sonuç sizin bağışık olduğunuz anlamına gelmez, bundan sonrada virüsü alabilirsiniz”).

2-Bulaştırmanın önlenmesine yönelik önerileri dinleyin (yüksek riskli davranışlar ve bulaştırmayı önleyici yöntemleri iyi anlayın)

3-Kan verme sperm ve organ bağışından kaçınılmasını ve üzerine kan bulaşabilecek tıraş bıçağı, manikür aletleri gibi aletleri kimseyle paylaşmamasını önerilerini akılda tutun.

4-Uygun tıbbi ve psikolojik destek noktalarına yönelin.

5-Aile, arkadaş ve derneklerin desteğini sağlayın (işyerinde en güvenilir arkadaşla konuşabilirsiniz, Aile, öğretmenlerle, danışman birlikte görüşme yapabilir).

6-Latent dönemin 15 yıldan fazla sürebileceği, tedavideki yeni gelişmelerle belkide kür (tam tedavi) şansı olabileceği gibi optimistik(iyimser) hayaller kurmanızın gerçekten sizi hayata daha fazla bağlayacağını ve vücut direncini arttıracağını unutmayın.

Danışmanlık mümkünse hastayla birlikte aileye, iş  çevresine ve okul çevresine de sağlanmalıdır.

İntihar girişim riskinin seronegatif olup aynı yaş ve sosyal konumdaki gruba oranla 30 kat fazla olduğunu unutmayın.

Karşılaşmadan hemen sonra yapılacak engelleme “post exposure” tedavisinin, HIV le karşılaşma riskini %80 azaltabileceğini unutmayın. Perinatal bulaşmanın önlenmesi için yapılacak proflaktik yaklaşımın çocuğun hayatını kurtarabileceğini unutmayın.

Aidsle ilgili olarak kullandığınız ilaçların depresyon, sıkıntı gibi bozukluklara neden olabileceğini unutmayın.

--->Aids Belirtileri ve Korunma<---

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder