29 Mart 2017 Çarşamba

Bebek ve Beş Duyusu


Bebeğin etrafı ile ilişki kurabilmesinde, bilgi ve deneyim kazanabilmesinde duyu organlarının payı büyüktür. Bu nedenle ilk aylarda henüz kendini, kendi dili ile ifade etmeye çalışan bebeği anlamak ve ona yardımcı önemlidir. Özellikle bebekler ilk zamanlarda ağlayarak tepki verirken zamanla dil gelişimi başlar ve bize göre anlamsız kelimeler çıkarırlar. Ardından diğer duyu organlarının da gelişmesi ile beraber bebekler yavaş yavaş konuşmaya daha keskin tatlar almaya başlar. Aşağıda bebeklerde 5 duyu organı hakkında bilgi ve gelişimi hakkında açıklamalar mevcuttur.

Bebeklerde Duyu Organlarının Gelişimi Nasıl Olur?


Görme Duyusu


Yeni doğan döneminde bebek, görme alanı içinde; 45-90o’lik açıda, 15-25 cm uzaklıktaki parlak cisimleri fark ederler. İki hafta geçtikten sonra bebekler etrafını daha iyi görmeye başlarlar ve anne siması artık bebeklerde tanıdık gelmektedir. 2 aylıktan itibaren cisimleri 180 derece açıyla izleyebilirler. 4 aylıktan sonra görme fonksiyonu  iyice gelişmiştir; eşyayı görürler , algılamaya çalışırlar  ve uzanıp almak isterler. Görme fonksiyonu 5-6 yaşta tam olarak gelişir. İlk 2-3 ayda gözlerde geçici kaymalar görülebilir. Kayma devamlı ise ve 3. aydan sonra düzelmiyorsa şaşılık açısından risk var demektir ve mutlaka bebek doktoruna görünmelidir.

Yeni doğan döneminde yüzünüzü görebilmesi için bebeği kendinize yakın tutmalısınız, ona parlak canlı renkte nesneler göstermeniz gözlerinin gelişmesine katkı sağlayacaktır. Ve bebek bilinç altında sizi görmesi kaydedecektir. Ayrıca 2. aydan itibaren parlak renkli, hareketli, sesli oyuncaklarla dikkatini çekmeye çalışın. Daha sonraki aylarda da yine ayına uygun oyuncaklar tercih ederek, birlikte oyunlar oynayın. Bu bebeğin göz sağlığını geliştirecektir.

İşitme Duyusu


İşitme duyusu çocuğun yeni şeyler öğrenmesi ve konuşabilmesi için gereklidir. Antenatal (gebelik dönemi) dönemden itibaren bebeklerde işitme duyusu gelişmiştir. Yeni doğan döneminde ani ve kuvvetli seslere irkilme ile yanıt verirler. Bebekler 2 ay sonra seslere anlamsız dil yetileri ile cevap vermeye veya irkilme ve mimik hareketleri ile cevap vermeye çalışırlar. 6 aylık bir bebek sesin geldiği kaynağa tamamen yönelebilir ve tanıdığı seslerle keyiflenir. Erken doğum, doğumda sorun yaşanması ve yoğun bakım takibi, ışık tedavisi gerektirecek sarılık sorunu yaşamış bebeklerde işitmenin özel olarak değerlendirilmesi şarttır.

Bebek doğduğundan itibaren hatta doğmadan önce ona mutlaka sevginizi ifade eden sözcükler söyleyerek, müzik dinleterek aylarına uygun sesli oyuncaklarla bu duyularının gelişmesine yardımcı olmalısınız. Bebek anne karnında iken de ses duyarlar bunun için bebeklere güzel müzikler dinletebilirsiniz. Bu durum yeni doğanlarda da geçerlidir. Ayrıca bebeğinizin çıkardığı sesleri dikkatle dinleyin ve bunları taklit etmeye çalışın. Bebeğinizin sesini taklit ettiğinizde ona “seni duyuyorum” demiş ve böylece bebeğinize konuşmayı öğretmeye de başlamış olursunuz.

Dokunma Duyusu


Bebeklerde dokunma duyusu ilk beş ayda dudaklar ve dil dışında tam gelişmiş değildir. Nazik, özenli dokunmalar bebekler için çok önemlidir. Nazik ve şefkatli dokunuşlar bebeğe güvende olduğunu hissettirir. Bebekler doğdukları andan itibaren dokunmalara karşı hassastırlar; acı ve ağrı hissedebilirler. Dokunma duyusunu desteklemek amacıyla sert, yumuşak gibi farklı dokudaki oyuncak ve materyallerle bebeğin gelişimi desteklenmelidir.

Tat Alma Duyusu


Bebekler, tatlar arasındaki tatlı, tuzlu, acı veya ekşi gibi farkları anlarlar.  İlk aylarda tatları ayırt etme yetileri gelişir fakat bizim düzeyimizde değildir. Bu yüzden bebekler acıya ve ekşiye daha çok yönelirler. Bu nedenle değişik tatlarla karşılaştıklarında tepki gösterirler. Bu özellik ek gıdalara geçme sırasında dikkate alınmalı ve bu konuda doğru adımlar atılmalıdır.

Koku Alma Duyusu


Doğduklarında bebeklerin koku alma duyuları da gelişmiştir. Hoşlandıkları kokulara gülümseyerek hoşlanmadıkları kokulara da yüzlerini çevirerek tepki verebilirler. Bebekler, annelerinin kokularını ve kendi annelerinin sütlerinin kokularını diğerlerinden ayırt edebilirler ve anne yanında daha huzurlu olurlar. Ayrıca bebeklere verilen mamalardaki kokunun güzel olma sebebi budur.

Bu nedenle bebeğin her ihtiyacına, ağlamasına kucağınıza alarak karşılık verebilirsiniz.

Doğdukları, daha doğru bir ifadeyle anne karnında var oldukları andan itibaren bir birey olan bebeklerin bu özelliklerinin bilinmesi ve desteklenmesi mevcut potansiyellerini arttıracaktır. Bu yöndeki çabalarınız ve doğru davranışlarınız öz güvenli, sadece bedenen değil ruhen de sağlıklı bireyler olarak hayatlarına devam etmelerine olanak sağlayacaktır. Bu nedenle çocuklarımıza sık sık sevgimizi göstermeli, ihtiyaçlarına zamanında ve uygun bir dille cevap vermeli, en önemlisi onlara en başından beri saygı duymalıyız.

"Buradan Kardeş Kıskançlığıyla Nasıl Baş edilmeli? konumuzu kuyabilirsiniz."

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder