3 Mayıs 2017 Çarşamba

Anatomi Nedir İnsan Anatomi Fizyoloji


Anatomi, Fizyoloji ve İnsan Anatomisi


Anatomi Nedir?


Biyoloji canlıları inceleyen bilimdir. Bitkiler, hayvanlar, mikroorganizmalar, protozoonlar ve mantarları inceler. İnsanlar da hayvanlar alemi içerisinde biyolojinin konusuna girer. Anatomi ise, canlının organlarını  inceleyen, biyolojinin alt koludur. Biyolojinin çok geniş olan sınırı içine giren insan morfolojisi Embriyoloji ve Anatomiden meydana gelir. Anatominin açılımı, ana (içinden) tome (kesmek) manasına gelir ki, disseksiyon yapmak demektir.

İnsan anatomisi, insan vücudunu oluşturan ve belirli görevleri olan organ ve bu organların oluşumlarıyla ilgilenir. İnsan vücudu birçok bakımdan incelenebilir; Estetik açıdan, felsefi açıdan incelenebilir.

Anatomi Çeşitleri Nelerdir?


Hekimlik ve cerrahlık bakımından Anatomi öğrenim ve öğretiminde kullanılan yöntemler çeşitlidir:

  1. Sistematik Anatomi;
  2. Topoğrafik Anatomi - Regional Anatomi;
  3. Tıbbi ve Cerrahi Anatomi - Tatbikattı Anatomi;
  4. Mikroskopik Anatomi - Histoloji;
  5. Developmental Anatomi - Embriyoloji;
  6. Kıyaslı (Komparatif) Anatomi;
  7. Yüzeysel Anatomi - Yüzey (Surface) Anatomisi.

Etimolojik anlamda anatomi, disseksiyon demek ise de insan vücudunu incelemek için, disseksiyondan başka yöntemler de mevcuttur; iç organların muayenesinde kullanılan radiyolojik yöntemler, yüzeysel ve topografik anatomide öğretilen projeksiyonlar üzerinde veya doğrudan doğruya gözle, elle, parmak vurarak yapılan muayene yöntemleri gibi.

Anatomi Çeşitleri Hakkında


Öğrenim ve öğretim bakımından kullanılan bütün bu yöntemler normal insan vücuduna aittir (Normal Anatomi). Hasta organ ve vücutlardan bahseden Patolojik Anatomi­dir. Bu Anatominin ölü üzerinde yaptığı makroskopik muayene ve araştırmalar sonucunda otopsi olarak bilinen adı almaktadır. Sistematik Anatomi (Sistem Anatomi); Doku yapısı (strüktürü) birbirine yakınlık gösteren ve aynı göreve tabi olan organlar, anatomik sistemleri meydana getirirler.

Sistematik Anatomi, insan vücudunu sistemlere ayırdıktan sonra, her bir sistem içindeki organları tek tek ele almaktadır ve onların görünümleri, şekil ve karakterlerini; birbirleriyle olan ilgi ve alaklarını, yapılarını anlatır.

Topografik Anatomi, insan vücudunu bir takım bölgelere ayırdık­tan sonra, her bölgenin görüşü ve anatomik özelliklerini, hangi sistemle ilgili olursa olsun, o bölgede organları ve bunların birbiri ile ilgilerini ve yapılarını aşama aşama  gözden geçirir. Buna Bölge Anatomisi (Regional Anatomi) adı verilir. Tıbbi ve Cerrahi Anatomi ise, bu bölgelerin anatomisi ile birlikte Tıp ve Cerrahlık bakımından da ilgisini ve önemini anlatır.

Yüzey (surface) Anatomisi veya Canlı üzerinde Anatomi, derindeki organ ve anatomik oluşumlardan bazılarını dışarıdan bazılarını yüzeyden, gözle, elle veya aletle yapılabilecek muayenesini, sınırlarının veya şekillerinin gösterilmesini veya çizilmesini anlatır. Bu anatominin içine Endoskopik ve Radyoskopik Anatomi de girer.

Mikroskopik Anatomi veya Histoloji; mikrotekni metodlarıyla normal insan vücudunu, mikroskop altında inceleyen ve açıklayan anatomidir.

Gelişim Anatomisi veya Embriyoloji (Developmental Anatomi); Bu anatomi, aşılanmış yumurtacığın uterus içinde olgunlaşıp doğuncaya kadar geçen gelişimini inceler.

Embriyoloji Nedir?


İnsan Embriyo ve Foetus’u ile birçok doku ve organların gelişimini incelemeden önce, gelişim teorilerini ve genel biyogenetik kanunları gözden geçirir.

Kıyaslı (Komparatif) Anatomi; hayvan gruplarına ait organiz­maları karşılaştırmalı olarak gözlemleyen anatomi  her hayvana ait aynı organı bütün durumları ile anlatmakta ve açıklamaktadır.

İnsan vücudu aşağıdaki sistemlere ayrılır. İnsan Vücudu Anatomisi:

  1. Hareket Sistemi (Lokomotor sistem): Bu sistem Kemik Bilim (Osteologia), Eklembilim (Arthrologia), Kasbilim (Myologia) içerir. Bu üç bilime iskelet sistemi, eklem sistemi, kas sistemi de denilmektedir.
  2. Dolaşım veya Damar sistemi (Systema vasorum);
  3. Sinir Sistemi (Systema nervorum);
  4. Duyu Organları (Organa sensuum);
  5. Sindirim Sistemi (Systema digestorium);
  6. Solunum Sistemi (Systema respiratorium);
  7. Üro-genital Sistem (Systema urogenitale);
  8. İç Salgı Bezleri - Endokrin Sistem (Endacrinologia).

İç organlar bilimi (Splanchnologia) sindirim, solunum sistemleriyle uro-genital sistemin içine giren organlarla, iç salgılı bezlerinin bilimidir.

Bütün bu sekiz sistemi üçe indirmek mümkündür:

  1. İlgilenme sistemi;
  2. Beslenme sistemi;
  3. Üretme sistemi.

Hareket, sinir, duyu organları birinci sistem içine; solunum, dolaşım, sindirim organlarıyla iç salgı bezleri ikinci sistem içine, geri kalan yapılar ise; genital organlar üçüncü sistem içine sokmak kabilse de bu şekilde bir bölünüm anatomik değildir.

Organ ve oluşumların durumlarını, doğrultularını ve birbiriyle olan ilgilerini anlatmak için anatomi, vücuttan geçen bir takım tasarımları (imaginaire) düzlemleri (plânlar) kabul eder.

Orta (median) plan durumuda, gövdenin ortasından geçen ve vücudu sağ ve sol iki eşit ve simetrik bölüme ayıran uygulamadır. Orta plana göre iç organlar içinde simetrik ve asimetrik durumda olanlar vardır; çift olan iç organlar normal olarak simetriktirler (böbrekler gibi). Bununla beraber çift organlardan birbirinden küçük farklar gösterenler vardır (akciğerler gibi).

Karaciğer, kalp vücudun orta planına göre simetrik değillerdir. Orta plan üzerinde, vücudun ön ve arka yüzeyinde çekilen tasarımlı çizgi, ön ve arka orta çizgilerdir.Orta plan kafanın sutura sagitalis’inden geçtiğinden bu ve buna paralel planlara Sagital plan derler. Ayrıca sagital plana enine dikey (vertico - transversal) olan plana frontal plan denilmektedir.

Hem frontal plana, hem sagital plana dikey olan plan, enine (transversal) planlardır. Vücudun önünden, arkasından, yanlarından, üstünden ve altından geçen farklı planlar vardır. Vücudun önünden geçen plâna, ön (anterior - ventral) plan; arka­sından geçen plana arka (posterior - dorsal) plan; yanlardan geçene yan (lateral) plan; en üst noktadan geçene üst (superior - cranial) plan en alttan geçene alt (inferior - caudal) plan denir.Orta (median) plana yakın organ ve oluşumlar için, iç veya iç yan (medial - intern) uzak olanlar için dış veya dış yan (extern - lateral) adıyla açıklama yapılır.

Bunlardan iç (intern - internal), dış (extern-external), daha çok boşluklu organ ve oluşumlar için kullanılan bir terimdir. Üst tarafta medial yerine, ulnar; lateral yerine radial; alt tarafta medial yerine tibial, lateral yerine fibular terimi kullanan okullar da vardır.

Deriye yakın olan yapılar için, yüzeyel (superficialis), derin olanlar için, derin (profundus) kullanılmaktadır. Üst ve alt tarafların gövdeye bitişik olan uçlarına yakın durumda olan anatomik yapılar için, prozimal; uzak olanlar için distal terimi kullanılmaktadır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder