3 Mayıs 2017 Çarşamba

Eritroblastoz Nedir?


Eritroblastoz Nedir?


Rh faktörü olarak da bilinen eritroblastoz anne ve çocuğun kanlarının uymamasından kaynaklanan, yeni doğan çocuğun kırmızı kan hücrelerinin harap olmasına denir.

Eritroblastoz başka hangi isimlerle adlandırılır?


  • Rh faktörü hastalığı;
  • Eritroblastoz fetalis;
  • Yeni doğan çocuklarda had sarılık;
  • Yeni doğan çocuklarda had anemi (kansızlık);
  • Yeni doğan çocuklarda hemolyfic hastalık.

Rh Faktörünün Anlamı Nedir?


Bütün insanlar ya Rh pozitif (RH+) ya da Rh negatif'dirler (RH-). Bunun anlamı şudur: Rh pozitif insanların kanında bir madde (Rh maddesi) vardır ki, bu Rh negatif insanlarda bulunmamaktadır.

İnsanların Ne Kadarı Rh Pozitiftir?

İnsanların yüzde 85′i RH(+). Geriye kalan yüzde 15′i Rh(-)'dirler.

Hangi Şartlar Altında Anne Karnındaki Bebeğin veya Yeni Doğan Çocuğun Rh Problemi Olmaz?

  • Anne Rh pozitifse.
  • Baba ve anne de Rh negatif ise.

Bir Rh negatif anneden ve Rh pozitif babadan doğacak bütün çocuklarda eritroblastoz gelişir mi?

Hayır. Bu hastalık çok az bir oranında gelişir.

Bu Durum Neden Kaynaklanır?

Rh negatif bir anne rahminde Rh pozitif bir bebek sahibi olduğunda "eritroblastoz" oluşur. Rh pozitif bebeğin kanından bir kısmı annesinin kanına karışarak Rh pozitif antikorların gelişmesine yol açmaktadır. Bu da antikorların çocuğun kan dolaşımına girerek, bebeğin kan hücrelerini harap edecektir.

Bu Durum Yeni Doğan Çocuğu Nasıl Etkiler?

Çocuğun kırmızı kan hücreleri harap olduğundan, çocukta önce anemi, yani, kansızlık ve bunun sonucunda da sarılık görülür.

Sarılık Neden Görülür?


Bebeğin karaciğeri kan dolaşımı ile gelen bütün harap olmuş hücreleri atamadığından, bu durum kan dolaşımına büyük miktarda safra boyasının girmesine yol açmaktadır.

Çocuğun yaşamının ilk yirmi dört saatinde rengi solarak, sarımtırak bir renk alır. Bununla birlikte çocuğun karaciğeri ve dalağının fazla şişmiş olduğu görülür. Kan testleri de, çocuğun kanında antikorların bulunduğunu gösterir.

Rh faktörü hastalığından ileri gelen sarılık, yeni doğumlarda rastlanan normal sarılıktan nasıl ayrılır?

Çok had safhada olmasından ve doğumdan sonra çok erken (ilk yirmi dört saat içinde) belirmesinden.

Hamilelik esnasında rahimdeki çocukta bu hastalığın olup olmadığı tespit edilebilir mi ?
Evet Her anne doğumdan önce Rh pozitif mi veya Rh negatif mi olduğunu öğrenmelidir. Eğer kanı Rh negatif ise hamileliğinin son aylarında ve haftalarında kanı sık sık muayene olmalı ve kanında antikor bulunup bulunmadığı tespit edilmelidir. Eğer antikorlar mevcutsa çocuğun bu hastalığa yakalanması ihtimali vardır.

Eritroblastozun Tedavisi Nedir?


Doğumdan hemen sonra bebeğin kanı değiştirilmelidir.

Kan değiştirilmesinin anlamı nedir?

Bebeğin bütün, veya bütüne yakın, kanı alınır ve bunun yerine bir vericinin kanı nakledilir. Vericinin kanında bu tehlikeli antikorlar bulunmadığı önceden tespit edilmelidir. Bu ameliyat ancak bir uzmanın nezaretinde ve kontrolü altında yapılmalıdır.

Kan değiştirilmesinde fazla kan verilmesi gerekebilir mi?

Evet. Bazı hallerde sarılık iki veya üç gün sonra yeniden kendisini gösterebilir. Bu durumda ikinci bir kan değişimi ve bazı nadir hallerde bir üçüncü değişim bile gerekebilir.

Kan değiştirmeyle eritroblastoz tedavi edilebilir mi?

Evet. Çok erken yapıldığı takdirde yaklaşık olarak her vaka tedavi edilebilir.

Eritroblastoz tedavi edilmezse tehlikeler nelerdir?

Doğan çocuk kanının fazlasıyla harap olması sonucu birkaç gün içerisinde ölebilir; veya, had sarılık beynin bazı kısımlarını tedavi edilemeyecek ölçüde zedeleyebilir.

Beyinde ne gibi arızalar meydana gelebilir?

Çocukta izpazmos (spacticity) ve had uyuşukluk meydana getirebilir. Bunlar daha sonra geri zekâlılığa, ihtilâçlara ve beyin felcine dönüşebilir.

Kan değişimleri beyin zedelenmelerini önleyebilir mi?

Evet. Kandan antikorları ve sarılığa neden olan maddeleri çıkarmakla beynin zedelenmesi önlenmektedir. Ancak, bu kan değişimi çok erken yapılmalıdır ve sarılık tekrarladığı takdirde yenilenmelidir.

Rh faktörü hastalığı ölü doğumlara neden olabilir mi?

Evet. Bazı hallerde bu hastalık, çocuğun ana rahmindeyken ölmesine veya doğumdan hemen önce ölmesine neden olmaktadır. Bazı Rh negatif kadınların, bu hastalık nedeniyle birkaç ölü doğum gerçekleştirdiği görülmüştür. Doktorlar şimdi bu gibi ölü doğumları önlemek için, doğumdan önce annenin karnını açarak rahimdeki çocuğa kan değişimi yapmaktadırlar.

Bu hastalığı olan çocukların canlı olarak doğması gerçekleşebiliyor mu?

Evet. Hastalık doğumdan önce tespit edilebilinmişse, çocuk zamanından önce sezaryenle veya erken doğum yaptırarak, canlı olarak dünyaya getirilebilinmektedir. Bu gibi hallerde çocuk doğar doğmaz kanı değiştirilmekte veya çocuğun ölü doğacağı korkusu mevcutsa, o zaman kan değişimi doğumdan önce yapılacaktır.

İlk doğan çocuklarda eritroblastoza rastlanmakta mıdır?

Genellikle hayır. Çok vakalarda bu hastalık ilk çocuktan sonra doğacak çocuklarda görülmektedir. Eğer, anneye Rh pozitif kan ihtiva eden bir kan nakli veya enjeksiyonu ilk doğumundan önce yapılmışsa o zaman hastalık ilk dünyaya gelecek çocukta da görülebilecektir. Bunun nedeni de, doğumdan önce anneye Rh pozitif kan nakli veya enjeksiyonu ile kanında tehlikeli antikorların gelişmiş olabileceğidir.

Rh faktöründen başka eritroblastoz getirebilecek mekanizmalar var mıdır?

Evet. Çok hallerde «ABO uyuşmazlığı» faktörü bu hastalığa neden olabilmektedir. Bu halde annenin kanı «O» grubundayken, çocuğun kanı «A» veya «B» grubundandır. Böylece bu hastalık başka bir nedenle meydana gelmiş olur.

Bu hastalığın ABO uyuşmazlığından ileri gelme oranı nedir?

% 5 ile 10 arası.

Kan değişimi yapıldıktan sonra bebeğin ne kadar süre hastanede kalması gereklidir?

Bir hafta kadar. Böylece anemi veya sarılığın tekrarlamaması garanti altına alınmış olacaktır. Başka özel tedavi usullerine neden yoktur.

Eritroblastoz hastalığından iyileşen bir çocuğa, annesi süt verebilir mi?

Evet. Eskiden bu antikorların (bunların bir kısmı anne sütünde bulunabilir) emzirilerek çocuğun kanına ulaşmasından korkulmaktaydı. Şimdi bu yolda çocuğa bulaşsalar bile, bu antikorların herhangi bir zarar vermeyeceği tespit edilmiştir.

Rh negatif kanı olan bir annenin, rahminde bulunan ve büyük bir ihtimalle Rh faktörü hastalıkla doğabilecek bir çocuğun tedavi usulü var mıdır?

Evet, bu çocuk annesinin rahmindeyken kendisine kan nakli yapma yöntemleri mevcuttur.

Rh’e hassas olan bir annenin, daha sonraki hamileliklerinin eritroblastoz ile sonuçlanmasını önleyebilmek için, duyarlılaşan antikorların gelişmesini önlemenin çareleri var mıdır?

Evet. Günümüzde mevcut metotlarla bir Rh negatif anneyi ceninin Rh pozitif faktörüne karşı muaf kılmak için usuller vardır. İlk çocuk doğduktan 72 saat sonra Rh negatif, anneye Rhogam olarak adlandırılan bir madde enjeksiyon yoluyla verilmektedir. İkinci bir hamilelikten önce bu enjeksiyon yapılan annelerin, bundan sonra doğacak çocuklarında Rh faktörü hastalığı bulunmayacaktır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder