3 Mayıs 2017 Çarşamba

Lavman Çeşitleri - Lavman Uygulama


Lavman Nedir?


Lavman, rahatsızlığa uygun bir sıvıyı makat yolu ile kalın bağırsaklara aktararak barsağın boşaltılması olarak adlandırılabilir. Uygun bir şekilde yapılan lavman, hastanın yalnız iyileşmesine yardım etmekle kalmaz, aynı zamanda hastayı sıkıntıdan kurtararak rahatlatır.

Lavman yaparken lazım olan malzemeler şunlardır:


  • İrrigatör;
  • İrrigatöre takılacak olan las­tik boru;
  • Lastik borunun ucuna takmak için ir­rigatör kanülü;
  • Kanülü yağlamak için biraz yağ veya Vazelin;
  • Muşamba ve bu muşambayı ört­mek için bir bez;
  • Lazımlık ve lazımlık örtüsü;
  • Tuvalet kağıdı.

İrrigatör, lavman yapmak için kullanılan çok basit bir alettir. Lavman sıvısını koymak için kavanoz biçiminde bir kap ile bu kaba bağlı bir lastik boru ve bu lastik borunun ucuna takılmış olan bir kanülden ibarettir. Gerektiğinde lavman sıvısının akışını kesmek için bir de musluğu yahut kıskacı vardır. İrrigatörün kap kısmı camdan, metal­den veya emaye çinkodan oluşur. Cam olanlar mahfaza içinde bulunurlar.


Lavman’ın Yapılışı


İrrigatör kabının içersine konacak suyun mikta­rı ortalama olarak 250-500 ml ve bu suyun sıcak­lığı da vücut ısısında olmalıdır. Lavman günün her saatinde yapılabilirse de acil vakalar dışında, yemeklerden 2-3 saat kadar sonra yapılması daha uygundur. Lavman yapmadan önce, mesanenin bo­şaltılması için hastaya idrara çıkması söylenir.

Yukarda saydığımız lüzumlu malzemeyi, bir tep­si içersine koyarak hastanın yatağı yanına götürünüz. Eğer hasta koğuşta ise, etrafını bir perde ile çe­virerek başkaları tarafından görülmemesine dikkat ediniz. Yatağı korumak için muşambayı ve muşam­ba örtüsünü yatağa yayınız. Sonra hastayı, bir bacağı dizden bükülmüş ve yukarıya karnına kadar çekilmiş olduğu halde büktüğü bacağın aksi tarafına yatı­rınız. Lastik boru ile kanül irrigatöre takıldıktan sonra vücut hararetinde olan Lavman sıvısını irrigatöre dökünüz. Hastaya ağzından soluk almasını ve karın kaslarını gevşek bırakmasını söyleyiniz. Lastik borudaki havayı boşaltmak için, kanülün mus­luğunu açınız ve bir miktar sıvıyı akıtınız. Kanül iyice yağlandıktan sonra, dikkatli olarak çevrilmek suretiyle hastanın makatından on santimetre kadar sokunuz.

Kanülün bağırsağı yırtmaması için, kanül içeri hafif ve yumuşak hareketlerle sokulmalıdır. Kanül, hedef bölgeye iyice sevk edildikten sonra, lastik biru üzerindeki kıskaç veya lastik boru nihayetindeki musluk açılır ve bu suretle lavman sıvısı makata akar. Sıvının içeriye hızlıca akmasına hiçbir zaman izin vermeyiniz. Bunun içinde irrigatörü hastanın kal­çaları hizasından 50 santimetreden daha yukarı kal­dırmayınız. Sıvının süratle verilmesi halinde bağırsaklar gerilir ve bu da hastaya sıkıntı verir. Eğer has­ta rahatsız olduğunu söylerse kanülün musluğunu veya kıskacını hemen kapayınız ve 5-10 saniye kadar bekledikten sonra tekrar; fakat daha yavaş ola­rak işinizi aynen yapın.

İstenilen miktardaki sıvı içeri verildikten sonra, musluğu kapatarak kanülü yavaşça çıkarınız. Kanülün kirli olan ucunu tuvalet kağıdı ile sarınız. Veri­len Lavman sıvısının mümkün olduğu kadar uzun bir müddet içeride kalmasını sağlamak için hastayı bir müddet yan yatar vaziyette bırakınız ve makadını sıkmasını söyleyiniz. Sonra şahsı arkaüstü çevirerek altına lazımlık koyunuz. Şahıs eğer ağır hasta değil­se, bağırsaklarını boşaltabilmesi için kendisini çevire­rek kalçalarını tuvalet kâğıdı ile iyice temizleyiniz. Sonra ellerini yıkaması için sıcak su getiriniz. Ken­disini temiz ve rahat bir vaziyette bırakarak terk ediniz.

Hastanın lazımlığındaki dışkısını muayene ediniz ve herhangi bir şey görürseniz derhal doktora haber veriniz. Lavmanın yapıldığı vakti, lavmanın çeşidini ve neticesini kaydetmeyi unutmayınız.

Lavman Çeşitleri


Lavmanın en önemli amacı şunlardır;

  • Temizleyici ve boşaltıcı lavmanlar;
  • Tedavi edici lavmanlar;
  • Besleyici lavmanlar.

Temizleyici ve Boşaltıcı Lavmanlar


Temizleyici ve Boşaltıcı lavmanlar, hastanın büyük abdeste çıkamadığı veya bağırsaklarının gaza aşırı de­recede dolgun ve gergin olduğu hallerde yapılır. Aynı zamanda, ameliyatlardan ve doğumdan önce de böyle bir lavman yaparak, hastanın bağırsaklarını boşaltmak lazımdır.

  1. Temizleyici lavmanlarda en çok (sabunlu su) kullanılır. Bunun için suya rendelenmiş biraz adi sabun eklenir ve köpürtülür. Bundan başka (adi su) veya 2500 ml suya bir çay kaşığı (Bikarbonat do sud) ilave edilmiş (karbonatlı su) ya da 250 ml suya bir cay kaşığı tuz eklenmiş su (Tuzlu su) da bu amaç için uygundur. Önce, su temiz bir kapta kaynatılır; sonra, üzeri bir tülbentle örtülerek soğumağa bırakılır. Bundan, sonra içerisine rendelenmiş sabun veya karbonat ve tuz ekleyin.
  2. Bağırsaklardaki gazı çıkartmak maksadıyla yapılan lavmanlarda, 500 ml lavman sıvısına ya iki çorba kaşığı (gliserin) veya (20 gram magnezyum sülfat) eklenir. Gliserin ve magnezyum sülfat, bağırsakları uyararak hareketlerini arttırırlar.
  3. Bağırsaklardaki dışkının yumuşatılması ve dışarı çıkarılması için (yağlı lavmanlar) uygulanır. Bu amaçla, genelde 100 - 150 santimetre küp (pamuk yağı) kullanılır. Gerekirse yağlı lavman akşamdan yapılır ve yağ sabaha kadar hastanın bağırsaklarında kalarak dışkıyı yumuşatır. Ertesi sabah da boşaltıcı bir lavman yapılarak, yumuşayan dışkı kolaylıkla çıkarılır.

Tedavi edici Lavmanlar


Tedavi için uygulanan lavman sıvıları içinde ilaç bulunur. Bu ilaçlı lavmanlar, ekseriye müsekkin yani teskin edici olarak ve bağırsakları tedavi amacıyla uygulanırlar. İlaçlı lavmanların, ilacın emilip tesir edebilmesi için, en az bir saat kadar bağırsaklarda tutulması gerekir. Bu nedenle ilaçlı lavmanları yaparken, aşağıdda belirtilen noktalara dikkat edilmelidir.

Eğer, hasta son sekiz saat içinde dışkılamaya çıkmamışsa, ilaçlı lavmandan önce, bir boşaltıcı lavman uygulayarak bağırsakları temizleyiniz. Bundan sonra, barsak hareketlerinin yavaşlaması için bir saat kadar bekleyiniz. Aksi halde, yapacağınız ilaçlı lavman içerde tutulamaz, dışarı atılır.

İlaçlı lavman sıvıları, bağırsaklara gayet yavaş ola­rak verilmelidir. Hızlı uygulanırsa bağırsak hareketleri artar ve lavman sıvısının çabucak dışarı çıkmasına neden olur.

İlaçlı lavmanlar için 100-200 cm3 gibi az miktarda sıvı kullanılır. Bağırsaklara fazla miktarda sıvı verilecek olursa, bağırsak duvarları gerilir ki, bu da bağırsak hareketlerini arttırır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder