28 Kasım 2018 Çarşamba

D Vitamini Eksikliği

D vitamini (Kalsiferoller) eksikliği diyet ve güneşin ultraviyole ışınların etkisiyle sentezlendiği için, eksikliğinin nedenlerini de farklılaştırır.
Güneş ışınlarının temasını engelleyen hava kirliliği, bulut, giyim tarzı, pencere camı, deri rengi ve yöresel özellikler bağırsaklardan D vitamini emilimini de engelleyen nedenlerdir. Yaş ilerledikçe, hem derideki 7-dihidrokolesterol, güneşin ultraviyole ışınlarıyla kalsiferol'e (vitamin-D3) dönüştürülmesi azalır, hem de karaciğer fonsiyonları azaldığı için, kolekalsiferol karaciğerde 25-hidroksikolekalsiferole dönüştürülemez. İlk etkilenen doku ise, kemik dokudur.

D Vitamini Eksikliği
"Kolekalsiferol önce karaciğerde 25-hidroksikolekalsiferole dönüştürülür; 25-hidroksikolekalsiferol de böbreklerde çok daha aktif 1,25-dihidroksikolekalsiferol'e dönüştürülür.
1,25-dihidroksikolekalsiferol kanla taşındığı bağırsak mukozası hücrelerini etkileyerek kalsiyum iyonlarının emilimini kolaylaştırırken, fosfot iyonlarının emilimi de artar. Kalsiyum iyonlarının emilimini, bağırsak mukozasında sentezlenen ve kalsiyum iyonunun taşıyıcısı özel bir protein kolaylaştırır." (D Vitamini: Kalsiferoller)
Vitamin-D eksikliği çocuklarda raşitizm; erişkinlerde ise, osteomalasi hastalığını oluşturur. Osteomalazide önceden oluşumu olan kemiklerin demineralizasyonu kırık oluşma eğilimini artırır. Osteomalazinin belirtileri kaburga kemiklerinde, omurga kemiklerinde, omurga alt kısmında, leğen kemiğinde, bacaklarda ağrı, kas zayıflığı ve spazmları, çabuk kırılan kemiklerdir.
Sıklıkla doğurganlık çağındaki kadınlarda, vitamin-D eksikliği oluşur. Özellikle sık doğum ve inanışlar gereği örtünen bireylerde güneşin ultraviyole ışınlarını yeterliği alamadığı için hastalığın oluşumu kolaylaşır.

Bebeklerde D Vitamini Eksikliği


  • Bebeklerdeki vitamin-D eksikliğinin sık bellirtileri huzursuzluk, iştahsızlık, dışkı bozuklukları,  emerken ve uyurken kafasında terlemedir. Kafa terlemelerinin farklı nedenleriyle birlikte en sık nedeni vitami-D eksikliğidir.
  • Kafatasım yatış pozisyonuna göre şekillenir.
  • Kaslarındaki gevşeklik ve güçsüzlük nedeniyle oturmakta ve ayağa dikilmekte zorlanırlar.
  • Kafatasındaki bıngıldak bölgesi, yani, yumuşak bölgeler aylara göre açıklıklardır; vitamin-D eksikliğinde bıngıldakların küçülmesi ve kapanması gecikir.
  • Kafatasının arka yan bölgeleri parmakla kontrol edildiğinde masa içeriye esner (Kraniotabes).
  • Göğüs kafesini oluşturan kemiklerin ön yüzeyinde iki sıralı, derinin altında yuvarlak kabarcıklar oluşur.
  • El bileğini oluşturan kemiklerin genişlemesiyle bilek kalınlaşır.
  • 1,5-2 yaşlarında göğüs kafesinde yassılaşma, öne çıkıklık ve bacak kemiklerinde eğrilmeler dikkat çeker.
  • Dişlerin gelişimi yetersizleşir ve şekli bozulur.
  • Adele kasılmaları (tetani) oluşur.
  • göz adeleleri ve kulak kemiklerinin etkilenmesiyle görme ve duyma bozulur.

Rikets ve Osteomalazi

Diyetteki vitamin-D eksikliği çocuklarda rikets; erişkinlerdeki osteomalazi hastalığının nedenidir. Rikets ve osteomalazi kemiklerde demineralizasyon oluşturur.
Rikets hastalığında, kemiğin kollejen matriksinin oluşumu sürerken mineralizasyon aksar; yumuşak ve esnek kemik oluşur.

Böbreğe Bağlı Rikets (Renal Osteodistrofi)

Renal Osteodistrofi hastalığı kronik böbrek yetmezliğiyle gelişir. Kronik böbrek yetmezliği nedeniyle, karaciğerde kolekalsiferolden dönüştürülen 25-hidroksikolekalsiferol, böbreklerde çok daha aktif 1,25-dihidroksikolekalsiferol'e dönüştürülemez. Renal osteodistrofi tedavisi, böbreklerde oluşturulamayan 1,25-dihidroksikolekalsiferol'ün dışardan uygun dozda verilmesidir.

Hipoparatiroidi

Paratiroid hormonu (PTH) eksikliği kandaki düşük kalsiyum konsantrasyonu (hipokalsemi) ve yüksek fosfat konsantrasyonuna (hiperfosfatemiye) neden olur; barsakta ve böbreklerde kalsiyum emilimi azalır. Hipoparatiroidinin oluşturduğu hipokalsemi tetaniye ve kontraksiyona (kasılma) nedendir ve yaşamsal tehtitdir. Hipoparatiroidi hastalarının tedavisi, paratiroid hormonuyla vitamin-D analoğunun birlikte kullanılmasıyla gerçekleşir.
Hipoparatiroidinin temel nedeni, paratiroid bezlerinin çıkarılmasıdır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder