10 Kasım 2018 Cumartesi

Melatonin Sentezi ve Sekresyonu


Melatonin yüksek organizasyonlu hayvanlarda pinealositlerde, az miktarda da retina ve Gastrointestinal (GI) kanalda sentezlenir. Pineal bezden (epifiz) üretilen melatonin bir endokrin hormon işlevi kazandığı için kana aktarılır. Retinadan ve gastrointestinal (bağırsak) kanalda üretilen melatonin ise, parakrin hormon işleviyle etkilidir; kana aktarılan düzey eser miktardadır.
Pineal bezin sekresyon (salgılanma) fonksiyonu indolamin grubu ve peptid grubu endojen maddeler ile gerçekleşir.
İndolaminler içindeki en önemli hormmon 232 moleküler ağırlıklı melatonindir (N-asetil-5-metoksitriptamin). Melatoninin pineal bezde üretimi ve sekresyonu karanlıkla başlar aydınlıkla sonlanır; yani, gün içi ritme bağlıdır; karanlığın kimyasal anlatımıdır. Aydınlılk dönemin uzaması ya da aniden ışığa çıkılması melatonin üretimini durdurur. Diyet, uyku süresi ve vücut postürü de melatoninin sentez ve sekrresyon düzeyini etkiler.
Melatoninin siklik salınımı daima hipotalamik suprakiazmatik nukleus'un (SCN) nörolojik aktivasyonu sonucu oluşur.
Pineal bez içerisinde sempatik sinir uçlarındaki en önemli nörotransmitter noradrenalindir (norepinefrin). Noradrenalin, postsinaptik reseptörler olan pinealosit membranındaki beta-andrenerjik reseptöre ve alfa-andrenerjik reseptöre bağlanır. Yaklaşık %85 melatonin beta-andrenerjik reseptörlerin aktivasyonu; %15 melatonin ise, alfa-andrenerjik reseptörlerin aktivasyonuyla sentezlenir.
Beta-adrenerjik reseptörlerin ve alfa-adrenerjik reseptörlerin uyarılmasıyla hücre içinde cAMP ve N-asetiltransferaz (NAT) artar.
Melatoninin ön maddesi, triptofan aminoasididir. Triptofan pineal bezin pineolositleri içinde önce seratonine, devamında da melatonine dönüşür; gündüz serotonin düzeyi, gece melatonin düzeyi artar. Meletoninin sentezlenmesiyle hızla önce kana, beyin omirilik sıvısıyla birlikte tüm biyolojik sıvılara ve büyük olasılıkla da tüm dokulara dağılır.
Melatoninin salınımı geceleri büyük bir miktarda yükselir. Yükselen melatonin düzeyinin yüksek kalma süresi karanlığın süresine bağlıdır. Karanlık süresinin uzamasıyla melatoninin bütün sıvılara ve dokulara geçmesi, organizmanın karanlık sürecine bütünsel girmesine neden olur. Kış günlerinde geceler uzun yaşandığı için, karanlıkta kalma süresi de uzundur ve melatonin daha fazla işlevseldir.
Melatonin gebe kadınlardan fetüse, emziren annelerden de sütle bebeğe aktarılır.
Yenidoğan bebeklerde melatonin ritmi 3-4 aylığa kadar gerçekleşmez; melatonin düzeyi düşüktür. 1 yaşına kadar gelişir ve 1-3 yaş arasında en yüksek düzeyine ulaşır. Devamında da aşama aşama düşer. Ergen tamamlanmasıyla plazmadaki melatonin düzeyi azalır. Yaşlanmayla birlikte, pineal bezin pineolositlerinin serotoninden melatonin sentezleme yeteneği de azalır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder