13 Kasım 2018 Salı

Tiroid Hormonunun Sentezi ve Sekresyonu


Tiroid bezinin özel fonksiyonu, hipofiz bezinin salgıladığı Tiroid Uyarıcı Hormonu'nun (TSH) kontrolüyle iyot biriktirilmesi ve biriktirilen iyodun tirozin ile birleştirilerek tiroid hormonu sentezlemesidir.
Hipofiz bezinin salgıladığı Tiroid Uyarıcı Hormonu'nun (TSH) kontrolündeki tiroid bezi iyot transportu, tiroglobulin biyosentezi, tiroglobulinin iyotlanması ve iyodotirozin birleştirilmesi evreleriyle tiroid hormonu sentezler.

İyot Transportu

Elaktrokimyasal gradiente karşı meme bezleri, tükrük bezi, mide ve tiroid bezi iyodu hücre içine alırlar. İyodu hücre içine almak, enerji bağımlılığını gerektiren; N+-K+ATPaz enzimiyle gerçekleştirilen bir olaydır. Aktif taşınımda Na/I taşıyıcı proteini kullanılır. Bu, Na/I taşıyıcı proteini, Tiroid Uyarıcı Hormon ile aktifleştirilir. Taşıyıcı Na/I proteinine hücre dışında bağlanan Na ve I stoplazmaya aktarılır. Na iyon gradiyentinin devamlılığını sağlamak için N+-K+ATPaz ile hücre dışına pompalanır.

Tiroglobulin Biyosentezi

Tiroid Hormonunun Sentezi ve Sekresyonu
Troglobuin, bütün tiroid hormonlarının öncüsü ve kolloid içindeki temel proteindir. Triiodotironine hormonu (T3) ve tiroksin hormonunun (T4) kolloid içindeki depolanan şeklidir. Tirositlerin granüllü endoplazmik retikulumda sentezlenen, MA660 kDa olan, büyük, iyotlanmış ve glikoproteindir (prohormon). Tiroglobulin, her biri potansiyel bir iyotlanma noktası olan yaklaşık 115 tirozin kalıntısı içeren iki alt birimden oluşur.

Tiroid Bezindeki Organik İyot Bileşikleri

  • Monoiodotirozin (MIT)
  • Diiodotirozin (DIT)
  • 3,5,3'-Triiodotironin (T3)
  • 3,5,3',5'-Tetraiodotironin yani, (Troksin Tx ya da T4)

Tiroglobulinlerin Sentez Mekanizması

Troglobulinlerin sentez mekanizması diğer glikoproteinlere benzer. Tiroglobulin mRNA molekülünün transkripsiyonu ve işlenmesinin devamında Granüllü Endoplazmik Retikulum'daki ribozomlarda sentezlenir. Sentezlenen tiroglobulin polipeptit zinciri Endoplazmik Retikulum lümenine geçer. Endoplazmik lümenine geçen tiroglobulin polipeptit zinciri de aktarıldığı golgide paketlenir.
Golgiden türevlenen vesiküllerden kolloide dönüştürülerek, depo edilmek üzere folikül lümenine salgılanır. Salgılanan moleküller Tiroid Uyarıcı Hormon ile uyarıldığında, kolloid sitoplazmik uzantılarla çevrilir ve kolloid damlaları formunda hücre içine alınır.
Stoplazmik uzantılarla çevrili kolloid damlaları lizozomlarla birleşir. Lizozomlardaki asit hidrolazlar trogbulini yıkar. Tiroid hormonları lokal kapilerlere salınır.

Tiroglobulinin İyotlanması

inorganik iyot hücreye girer girmez hızla membranda bulunan tiroid peroksidaz tarafından H2O2 varlığında selektif bir ara ürüne oksitlenir. Daha sonra alıcı protein tiroglobulin tirozine içerilir.
Enzim+I-+Tyr-protein-->1.Enzim.Tyr-protein-->Enzim+I-Tyr-protein

İyodotirozin Birleşmesi

Troglobulindeki iyotlanmış tiroznler iyodotrioninleri oluşturmak için Tiroperoksidaz enzimi aracılığıyla birleşirler. İyodotirozin birleşmesi için mutlak bir diiodotirozin (DIT) kullanılmalıdır.
DIT+DIT-->Tiroperoksidaz-->T4
MIT+DIT-->Tiroperoksidaz-->T3
İyotlanmış hormon türevlerinden T4 ve T3 aktif özellik kazanır. Tiroid hormonlarının temel taşıyıcısı karaciğerde sentezlenen bir glikoprotein, tiroksin-bağlayıcı globulin ve albumindir. Kanda dolaşan T4 ve T3'ün %99'u bu taşıyıcı proteinlere bağlanır. Taşyıcı proteineler, dengeli bir tiroid hormon havuzunun sürdürülmesini de koşullarlar.

Guatrojenler ve Guatr

Lokal populasyonlarda, guatr oluşturan doğal maddelere guatrojenler denir. Bazı su kaynakları, bazı yeşil otlarla beslenen ineklerin sütü ve yüksek düzeyde de lahana, brokoli ve karnabahar guatrojen maddeler içerir. Bu doğal guatrojenler tiroglobulinin iyodlanmasının ve dolayısıyla tiroid hormonunun sentezlenmesinin inhibisyonuyla etkilidir.

Antitiroid Maddeler

Dışardan ilaç alımıyla vücuda giren birçok madde antitiroid etken içerir.
  • SCN, NO4 ve ClO4 iyot alımını inhibe ederler (durdururlar).
  • Tioüre, tioürasil iyot bağlanmasını ve/veya iki fenil halkasının birleşmesini inhibe ederler.
  • Sülfonamidler, lityum ve p-aminosalisilik asit tiroid hormon sentezini inhibe etme eğilimindedirler.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder