6 Aralık 2018 Perşembe

İnsanlarda Kalsiyumun Etkisi ve Kalsiyum Kaynakları


Kalsiyum Eksikliği

Başlıca kalsiyum eksikliğ emilimini azaltan etmenlerle oluşur. Kalsiyum emilimini azaltan ya da engelleyen etmenler vitamin-D eksikliği; mide-bağırsak sistemi hastalıkları; düşük mide asidi; stres; hareketsizlik; yüksek oranda protein ve yağ  içeren diyetler; ıspanak, pazı, pancar, kakao gibi ogzalik asitli besinler ve yüksek fosforlu diyetlerdir.

Kalsiyum Eksikliğinin Belirtileri

Kalsiyum Kaynakları
  • Diş mineralleri kemik dokuya oranla daha sabittir. Ancak, kalsiyum eksikliği yapılarını bozar; diş eti problemleri ve diş kayıpları oluşur.
  • Çocukluk çağında raşitizm, erişkinlerde osteomalasi, yaşlılarda osteoporoz oluşur.
  • Çocuklarda hırçınlık, ağlama ve iştahsızlığa nedendir.
  • Duyu kusurları, adelelerde seğirmeler, huzursuzluk, uyku bozukluğu ve dalgınlık gözlenir.
  • Saçlarda ve tırnaklarda kırılmalara neden olur.
  • Kalsiyum eksikliği süreklileştiğinde bacaklarda kıramplar, kalpte çarpıntı, uyuşukluk, kulak çınlamaları ve tüm vücut kaslarının sürekli titremesine neden olan tetani oluşur.

Kalsiyum Fazlalığı

  • Anlık yüksek doz alındığında emilmeden bağırsaklardan ve böbreklerden atıldığı için zarar oluşturmaz. Sürekli yüksek doz alındığında ise, magnezyum eksikliği ve vitamin-D fazlalığıyla birlikte doku kireçlenmeleri ve böbrek taşı oluşumunu kolaylaştırır.
  • Diyette kalsiyum/fosfor oranı 2/1 geçerse, vitamin-D'ni etkisiyle çocuklarda uzun kemiklerde anormal kemikleşmeler oluşur.
  • Hiperkalsemi oluşur; yani, kan kalsiyumu yükselir.
  • Özellikle, paratiroid hormonu (PTH) yetersiz salgılanırsa kalsiyum düzeyi daha da yükselerek problemleri ağırlaştırır.
  • Damar duvarlarına çökelerek damar sertliği oluşturur.

Doğal Kalsiyum Kaynakları

Süt, içerdiği protein ve yağlarla birlikte, magnezyumu ve fosforu dengeli oranda bulundurmasıyla emilim ve yararlanım özellikleri ideal bir kaynaktır. Sütün içeriğindeki laktoz da kalsiyum emiliminde fonksiyonel bir karbonhidrattır. Ancak, insanların %6'ının, siyahi ırkın ise %70'inin laktoz toleransı düşük olduğu için, süt içtiklerinde bağırsak sindirim sistemi bozulur.
Yeşil yapraklı sebzelerden ıspanak, fasulye, brokoli, karnabahar ve bezelye; kuru yemişlerden badem ve fındık; tohumlardan ayçiçeği ve susam uygun kaynaklardır. Ancak bazı besinlerdeki oksalat ve fosfor yüksekliği kalsiyum emilimini aksatır.
100 gramlarında kaşar peyniri 600 mg, beyaz peynir 400 mg, kılçıklı yenen balık 300 mg, yoğurt 150 mg, yumurta 60 mg, balık 50 mg,  buğday unu 40 mg, pirinç 20 mg, mısır unu 9 ve sığır eti 8 mg kalsiyum içerir.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder