5 Aralık 2018 Çarşamba

Kalsiyum (Ca)

Kalsiyum, organizmanın bütün biyolojik fonksiyonlarında kanda çözünmüş, yani, iyonize tepkimeleri, kasların kasılması, kanın pıhtılaşması, yani, koagulasyonu, kompakt bir formda kemiklerin ve dişlerin yapısı için yaşamsal bir maddedir.
Her bireyin günlük gereksinimini, öznel koşulları belirler. Özellikle, kemik yapımının hızla sürdüğü ergenlik döneminde, bebeğin rahin (uterus) içinde geliştiği gebelik döneminde, bebeğin emzirilerek büyütüldüğü ve geliştirildiği dönemde, kemik dokularının görece hızlı eridiği menapoz döneminde kalsiyum dengesinin korunması için, kalsiyum gereksinimi 1500 miligrama çıkar.

Kalsiyum
Yetişkin bir insanda 1-1,5 gram kalsiyum içerir. 1-1,5 gram kalsiyumun %98'i iskelette hidroksiapatit kristalleri formundadır. İnsan organizmasındaki total kalsiyumunun %1'i kandadır. Kan kalsiyumunun işlevi kas kasılmasının düzenlenmesi ve kan pıhtılaşmasıdır (koagulasyon). Kalsiyum dengesi özellikle kalp fonksiyonları için önemlidir. Total kan protein konsantrasyonu kalsiyum düzeyini etkiler.
Sağlıklı koşullarda kalsiyum düzeyi 10 miligramdır. 10 miligramın 5,5 miligramı kalsiyum iyonu, 4 miligramı taşıyıcı proteinlerde ve 0,5 miligramı da fosfat ve sitratlarla kombinedir.

Paratiroid Hormonu (PTH)

Kalsiyum metabolizmasında temel düzenleyici hormon paratiroid bezinin sentezlediği parathormondur (PTH, paratiroid hormonu).
Paratiroid bezlerin salgıladığı parathormon, ekstraselüler sıvıdaki kalsiyum ve fosfor konsantrasyonunun en önemli endokrin regülatörüdür. Parathormonunun temel targetleri (hedefleri) kemik hücreleri ve böbrek hücreleridir. Kan kalsiyum konsantrasyonu azaldığında paratiroid hormon sentezi artar. Parathormonu böbreği etkileyerek 25-hidroksikolekalsiferol'den 1,25-dihidroksikolekalsiferol (aktif vitamin-D) oluşumunu uyarır. Organizmadaki kalsiyum yetersizliği koşullarında 1,25-hidroksikolekalsiferol kemiklerden kalsiyum ve fosfat iyonlarının mobilizasyonun uyarır.

Paratiroid Hormonunun Kalsiyum Metabolizmasına Etkileri


  • İnce bağırsaktan (gastrointestinal sistem) kalsiyum emilimini artırır.
  • Böbreklerden kalsiyumun geri emilimini (resorbsiyon) artırırken, fosfat ve bikarbonat geri emilimini azaltır.
  • Kemiklerden kalsiyum salınmasını uyarır.

Paratiroid hormonu etkisiyle, osteoblas (kemik hücresi) membranları kalsiyum geçirgenliği yeteneği kazanır ve osteoblastlara kalsiyum akışı gerçekleşir. Osteoblastlara kalsiyum akışıyla, kan kalsiyum düzeyini kısa sürede karşılanır.

Kalsitonin

Kalsitonin de kalsiyum metabolizmasında fonksiyonel bir hormondur. Tiroid bezi foliküler C hücrelerinin salgıladığı bir hormondur; Target organı böbreklerden kalsiyum emilimini inhibe eder; yani, engeller. Kalsitonin hormonunun salgılanmasıyla kemik yıkımı azaltılır. Kemik oluşumunun artırılması için, kan plazmasındaki kalsiyum iyonları hızla kemik dokusuna taşınır ve kandaki kalsiyum konsantrasyonu azalır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder